Bildiri · 2026

EĞİTİMDE İYİ ÖRNEKLER VE KAPSAYICILIK BAĞLAMINDA BİR YAZ BİLİM KAMPI MODELİ: TÜBİTAK 4004 “SİHİRLİ DÜNYALARA AÇILAN KAPILAR VE BİLİME YOLCULUK” PROJESİ ÖRNEĞİ

XII. Uluslararası TURKCESS Eğitim ve Sosyal Bilimler Kongresi

Yazarlar

  1. Arzu BAYINDIRSunan yazarSorumlu yazarÇanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi

Öz

Eğitimde kapsayıcılık, farklı özelliklere sahip öğrencilerin aynı ortamda bulunmasının ötesinde; öğrencilerin nitelikli öğrenme fırsatlarına, kaynaklara ve sosyal etkileşimlere eşit biçimde erişebilmesini güvence altına alan çok boyutlu bir yaklaşım olarak ele alınmaktadır. Bilim eğitimi laboratuvar, teknolojik donanım, uzman desteği ve okul dışı öğrenme ortamlarına erişim gerektirdiğinden, eşitsizliklerin en görünür olduğu alanlardan biridir. Bu çalışmanın amacı, TÜBİTAK Bilim ve Toplum Projeleri Destekleme Programı kapsamında Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi yürütücülüğünde gerçekleştirilen 224B243 kodlu “Sihirli Dünyalara Açılan Kapılar ve Bilime Yolculuk” Yaz Bilim Kampı–2025 projesini, eğitimde iyi örnekler ve kapsayıcılık perspektifinden değerlendirmektir. Nitel araştırma yaklaşımına dayalı bütüncül tek durum deseninin benimsendiği çalışmada projenin sonuç raporu doküman incelemesi yoluyla analiz edilmiş; katılımcı profili, öğrenci seçim ölçütleri, öğrenme ortamları, etkinlik tasarımı, kurumlar arası iş birlikleri ile öğrenci, veli ve öğretmen değerlendirmeleri temalar hâlinde incelenmiştir. Proje kapsamında 48 ortaokul öğrencisi yedişer günlük iki dönemde kampa katılmıştır. Katılımcı seçiminde akademik başarının yanı sıra eğitim olanaklarının sınırlılığı, köy okulu ve yatılı bölge ortaokulunda öğrenim görme, sosyal gelişime açıklık, gönüllülük ve cinsiyet dengesi ölçütleri kullanılmış; şehit ve gazi çocukları, koruma altındaki öğrenciler ve 2023 depremlerinden etkilenen öğrenciler hedef gruplar arasında yer almıştır. Yapılandırmacı öğrenme kuramına dayanan program; yaparak-yaşayarak öğrenme, sorgulamaya dayalı öğrenme, disiplinler arası yaklaşım ve iş birlikli öğrenme ilkeleri doğrultusunda astronomi, STEM, robotik, deniz bilimleri, çevre, tarım, sağlık, arkeoloji, kültür, sanat, drama ve girişimcilik alanlarını bütünleştirmiştir. Bulgular, kapsayıcılığın öğrenci seçimiyle sınırlı kalmadığını; üniversite laboratuvarları, gözlemevi, müzeler, arkeolojik kazı alanları ve doğa ortamlarının kullanımı, güvenli konaklama, rehberlik desteği ve kurumlar arası iş birlikleri yoluyla erişim, katılım ve kazanım boyutlarında bütüncül biçimde yapılandırıldığını göstermektedir. Öğretmen değerlendirmelerinde öğrenci mutluluğu 4.78, öğretim elemanlarının katkısı 4.60 ve fiziksel olanaklar 4.62; veli değerlendirmelerinde iletişim 4.79, beslenme ve barınma olanakları 4.87 ve öğrencilerin araştırmaya ilgisinin artması 4.68 ortalamayla değerlendirilmiştir. Sonuç olarak proje, bilimsel öğrenme fırsatlarına erişimde fırsat eşitliğini destekleyen, aktarılabilir ve sürdürülebilir bir kapsayıcı eğitim modeli olarak iyi örnek niteliği taşımaktadır.

Anahtar kelimeler: Kapsayıcı eğitim, eğitimde iyi örnekler, fırsat eşitliği, bilim kampı, okul dışı öğrenme ortamları

Kaynak gösterimi

Bayındır, A. (2026). Eğitimde iyi örnekler ve kapsayıcılık bağlamında bir yaz bilim kampı modeli: Tübitak 4004 “sihirli dünyalara açılan kapılar ve bilime yolculuk” projesi örneği. Bildiri Özet Kitabı içinde. XII. Uluslararası TURKCESS Eğitim ve Sosyal Bilimler Kongresi.