Bildiri · 2026

AZERBAYCAN’DA E-TİCARET VE DİJİTAL DÖNÜŞÜM: GELİŞİM EĞİLİMLERİ, SORUNLAR VE POLİTİKA PERSPEKTİFLERİ

XII. Uluslararası TURKCESS Eğitim ve Sosyal Bilimler Kongresi

Yazarlar

  1. Elçin SÜLEYMANOVSunan yazarSorumlu yazarNational Observatory on Labour Market and Social Protection Affairs
  2. Khayala IBRAHİMOVABaku Engineering University
  3. Farhad RAHMANOVAzerbaijan State University of Economics

Öz

Bu çalışmanın amacı, Azerbaycan’da e-ticaretin gelişim eğilimlerini dijital dönüşüm perspektifinden incelemek ve bu sürecin önündeki temel sorunları ve politika gereksinimlerini değerlendirmektir. Çalışmada Azerbaycan’ın resmi istatistikleri ile uluslararası kuruluşların dijital ekonomi ve e-ticarete ilişkin güncel değerlendirmelerinden yararlanılmıştır. Bulgular, Azerbaycan’da elektronik ticaretin son yıllarda hızlı bir büyüme eğilimine girdiğini göstermektedir. 2025 yılında global elektronik ticaret satışlarının 30 trilyon ABD dolarına ulaşması ve yıllık %4,4 oranında artış göstermesi, dijital ticaretin stratejik önemini ortaya koymaktadır. Azerbaycan’da ise %89 düzeyindeki internet kullanım oranı, 12,2 milyon mobil bağlantı, 99,1 milyar manat tutarındaki nakitsiz kart ödemeleri ve 67,6 milyar manatlık perakende ticaret cirosu, elektronik ticaretin gelişimi için önemli bir altyapı ve pazar potansiyeli oluşturmaktadır. Bununla birlikte, e-ticaretin toplam perakende ticaret içerisindeki payının hâlen sınırlı olması, Azerbaycan’ın dijital ticaret alanında önemli bir büyüme potansiyeline sahip olduğunu göstermektedir. Küresel ölçekte de e-ticaret ve dijital ticaret, ekonomik faaliyetlerin en hızlı dönüşen alanları arasında yer almakta; UNCTAD, dijitalleşmenin yeni iş modelleri, pazar erişimi ve küçük işletmelerin bölgesel ve küresel değer zincirlerine katılımı açısından önemli fırsatlar yarattığını vurgulamaktadır. Azerbaycan açısından ise dijital ödeme sistemlerinin geliştirilmesi, KOBİ’lerin dijital dönüşüm kapasitesinin artırılması, nitelikli insan kaynağının geliştirilmesi, siber güvenliğin güçlendirilmesi ve işletmelerin uluslararası dijital pazarlara erişiminin kolaylaştırılması temel politika alanları olarak öne çıkmaktadır. UNCTAD’ın e-ticaret politikası çerçevesinde altyapı, ödeme sistemleri, lojistik, hukuki düzenlemeler, dijital beceriler ve finansmana erişim birbiriyle bağlantılı temel politika alanları olarak değerlendirilmektedir. Çalışma sonucunda, Azerbaycan’da e-ticaretin yalnızca çevrim içi satışların artırılması bağlamında değil, dijital dönüşümün, ekonomik çeşitlendirmenin ve uluslararası ticarete entegrasyonun stratejik bir unsuru olarak ele alınması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

Anahtar kelimeler: E-ticaret, dijital dönüşüm, dijital ekonomi, dijital ödeme, dijital girişimcilik, siber güvenlik.

Kaynak gösterimi

Süleymanov, E., Ibrahimova, K. ve Rahmanov, F. (2026). Azerbaycan’da e-ticaret ve dijital dönüşüm: Gelişim eğilimleri, sorunlar ve politika perspektifleri. M. E. Deniz ve Ü. Polat (Ed.), Tam Bildiri Kitabı - Cilt 2 içinde. Vizetek Yayıncılık Sanayi ve Limited Şirketi.