Bildiri · 2026

GÖÇMEN ÖĞRENCİLERDE YAPAY ZEKA TABANLI AI PROF. DUX İLE YÜRÜTÜLEN TÜRKÇE ETKİNLİKLERİNİN DİL KAYGISI VE AKADEMİK UYUM ÜZERİNDEKİ ETKİSİ

XII. Uluslararası TURKCESS Eğitim ve Sosyal Bilimler Kongresi

Yazarlar

  1. İpek MAAŞOĞLUSunan yazarSorumlu yazarYakın Doğu Üniversitesi
  2. Aşkın KİRAZYakın Doğu Üniversitesi
  3. Fadi AL-TURJMANYakın Doğu Üniversitesi
  4. Tamer ŞANLIDAĞYakın Doğu Üniversitesi

Öz

Bu çalışmanın amacı, temel eğitim seviyesinde öğrenim gören göçmen öğrencilerde yapay zeka tabanlı dil etkinliklerinin Türkçe konuşma dil kaygısı ve akademik uyum üzerindeki etkisini incelemektir. Araştırma ana dili İngilizce, Urduca, Arapça, Farsça, Türkmence ve Rusça olan öğrencilerin yoğunlukta bulunduğu devlete bağlı bir eğitim kurumunda yürütülen pilot bir uygulamaya dayanmaktadır. Araştırmanın yapay zeka tabanlı kavramsal çerçevesi, üniversite okul iş birliği kapsamında oluşturulmuştur. Uygulama sürecinde AI Prof. Dux adlı sesli hologram tabanlı yapay zeka sistemi, göçmen öğrencilerle birebir etkileşim kurmuş ve Türkçe konuşma etkinliklerinde destekleyici bir araç olarak kullanılmıştır. Nicel ve nitel yöntemlerin birlikte kullanıldığı karma yöntemli bu araştırmada yakınsayan paralel desen benimsenmiştir. Araştırma, yaşları altı ile 12 arasında değişen, deney grubunda 12 ve kontrol grubunda 10 göçmen temel eğitim öğrencisiyle yürütülmüştür. Nicel olarak Türkçe dil yeterlik testleri ve dil kaygısı ölçme araçlarının kullanıldığı çalışma, süreç boyunca öğretmen ve velilerin gözlemlerini ve görüşlerini bildirdiği araştırmacılar tarafından geliştirilen nitel-nicel veri toplama araçlarıyla desteklenmiştir. Bu minvalde öncelikle kontrol deney gruplu ön test son test uygulamasının yürütüldüğü aşama olan ilk aşamada ön testler kullanılmıştır. Ardından sekiz haftalık yapay zeka tabanlı dil etkinlikleri yürütülmüş ve süreçte yapılandırılmış gözlem ve görüş formları uygulanmıştır. Nihai aşamada çalışma yine kontrol deney gruplu son test uygulaması ile sona erdirilmiştir. Nicel veriler uygun parametrik olmayan istatistiksel yöntemlerle analiz edilmiş, öğretmen ve veli görüşlerinin alındığı nitel veriler ise tematik analiz yoluyla değerlendirilmiştir. Bulgular, yapay zeka destekli dil etkinliklerinin öğrencilerin Türkçe konuşma kaygılarının azalmasına ve sınıf içi katılımlarının artmasına rehberlik ettiğini göstermektedir. Sistem, yargılayıcı olmayan geri bildirimleriyle öğrencilerin Türkçe konuşmaya daha istekli katılım göstermelerine destek vermiştir.Araştırmanın, göçmen öğrencilerin dil temelli akademik uyumunun güçlendirilmesine yönelik eğitim uygulamalarına ve bu alandaki çalışmalara katkı sunacağı düşünülmektedir.

Anahtar kelimeler: Akademik uyum, göçmen öğrenciler, sesli hologram, Türkçe konuşma kaygısı, yapay zeka destekli öğrenme

Kaynak gösterimi

Maaşoğlu, İ., Kiraz, A., Al-Turjman, F. ve Şanlıdağ, T. (2026). Göçmen öğrencilerde yapay zeka tabanlı aı prof. dux ile yürütülen türkçe etkinliklerinin dil kaygısı ve akademik uyum üzerindeki etkisi. Bildiri Özet Kitabı içinde. XII. Uluslararası TURKCESS Eğitim ve Sosyal Bilimler Kongresi.