Bildiri · 2026

ÖĞRETMENLERİN TEKNOSTRES DÜZEYLERİ İLE MESLEKİ YABANCILAŞMALARI ARASINDAKİ İLİŞKİNİN İNCELENMESİ

XII. Uluslararası TURKCESS Eğitim ve Sosyal Bilimler Kongresi

Yazarlar

  1. Özden ABLAKSunan yazarSorumlu yazarYıldız Teknik Üniversitesi
  2. Aydın BALYERYıldız Teknik Üniversitesi

Öz

Özden ABLAK Yıldız Teknik Üniversitesi ORCID ID: 0009-0003-6016-770X ozdenablk05@gmail.com Aydın BALYER Yıldız Teknik Üniversitesi ORCID ID: 0000-0002-4157-1155 balyer@yildiz.edu.tr Özet Eğitim ortamlarında dijital teknolojilerin yaygınlaşması, öğretmenlerin öğretim süreçlerini desteklerken aynı zamanda teknoloji kaynaklı yeni stres faktörleriyle karşı karşıya kalmalarına neden olmaktadır. Alanyazında teknostresin tükenmişlik, iş doyumu ve örgütsel bağlılık gibi değişkenlerle ilişkisi sıklıkla incelenmesine karşın, öğretmenlerde teknostres ile mesleki yabancılaşma arasındaki ilişkinin doğrudan ele alındığı çalışmaların oldukça sınırlı olduğu görülmektedir. Bu araştırmanın amacı, öğretmenlerin teknostres düzeyleri ile mesleki yabancılaşmaları arasındaki ilişkiyi belirlemek ve teknostresin mesleki yabancılaşmayı yordama gücünü ortaya koymaktır. Araştırma nicel araştırma yaklaşımı kapsamında ilişkisel tarama modeliyle yürütülmüştür. Araştırmanın örneklemini, 2025–2026 eğitim-öğretim yılında İstanbul ili Beşiktaş ve Kağıthane ilçelerinde bulunan devlet ve özel okullarda görev yapan 427 öğretmen oluşturmaktadır. Veriler Kişisel Bilgi Formu, Teknostres Ölçeği ve Mesleki Yabancılaşma Ölçeği aracılığıyla toplanmış; analizlerde betimsel istatistikler, bağımsız örneklem t testi, tek yönlü varyans analizi (ANOVA), Pearson korelasyon analizi ve çoklu doğrusal regresyon analizi kullanılmıştır. Bulgular, öğretmenlerin teknostres düzeylerinin bazı demografik ve mesleki değişkenlere göre anlamlı farklılık gösterdiğini, mesleki yabancılaşmanın ise belirli değişkenler açısından farklılaştığını ortaya koymuştur. Ayrıca teknostres ile mesleki yabancılaşma arasında pozitif yönlü ve anlamlı bir ilişki belirlenmiştir. Regresyon analizi sonuçları, teknostresin mesleki yabancılaşmanın anlamlı bir yordayıcısı olduğunu ve teknostresin bazı alt boyutlarının mesleki yabancılaşmayı anlamlı düzeyde açıkladığını göstermiştir. Araştırma bulguları, öğretmenlerin dijitalleşme sürecinde yaşadıkları teknoloji kaynaklı stresin mesleklerine yönelik tutumlarını olumsuz etkileyebileceğini göstermekte; öğretmenlere yönelik teknik destek, dijital yeterlik eğitimleri ve okul temelli destek mekanizmalarının güçlendirilmesinin önemine işaret etmektedir.

Anahtar kelimeler: Anahtar Kelimeler: Öğretmen, teknostres, mesleki yabancılaşma, dijitalleşme, eğitim teknolojileri.

Kaynak gösterimi

Ablak, Ö. ve Balyer, A. (2026). Öğretmenlerin teknostres düzeyleri ile mesleki yabancılaşmaları arasındaki ilişkinin incelenmesi. M. E. Deniz ve Ü. Polat (Ed.), Tam Bildiri Kitabı - Cilt 2 içinde. Vizetek Yayıncılık Sanayi ve Limited Şirketi.