Yazarlar
Öz
Erken çocukluk dönemi, çocuk haklarına ilişkin farkındalığın temellerinin atıldığı kritik gelişim dönemlerinden biridir. Bu dönemde çocuk haklarının yalnızca kuramsal bilgi düzeyinde ele alınması yeterli olmamakta; çocukların günlük yaşam deneyimleri içerisinde haklarını fark etmelerini, ifade etmelerini ve kullanmalarını destekleyen öğretim süreçlerine ihtiyaç duyulmaktadır. Bu çalışmanın amacı, okul öncesi döneme yönelik çocuk hakları temelli bir öğretim programı modeli geliştirmektir. Program modeli oluşturulurken çocuk hakları, okul öncesi eğitim programı, gelişimsel özellikler ve hak temelli yaklaşım çerçevesinde ilgili literatür incelenmiş; çocukların gelişim düzeyleri dikkate alınarak çeşitli tema, etkinlik ve aile katılımı uygulamalarına yer verilmiştir. Hazırlanan program; oyun, drama, hikâye, sanat ve günlük yaşam deneyimlerini temel alan bütüncül bir yapıda düzenlenmiştir. Program kapsamında çocukların katılım hakkı, ifade özgürlüğü, mahremiyet, korunma, sağlık, oyun ve dinlenme hakkı gibi farklı çocuk haklarına yönelik içeriklere yer verilmiş; çocukların aktif katılımını destekleyen etkinlikler planlanmıştır. Ayrıca aile mektupları ve ev temelli çalışmalar aracılığıyla okul-aile iş birliğinin desteklenmesi amaçlanmıştır. Geliştirilen öğretim programı modeli; çocuk merkezli, sürdürülebilir ve günlük yaşamla ilişkilendirilen bir öğrenme anlayışı çerçevesinde, okul öncesi dönemde çocuk haklarının ele alınmasına yönelik örnek bir model sunmaktadır. Çalışmanın, okul öncesi eğitimde hak temelli öğretim süreçlerinin geliştirilmesine ve öğretim materyallerinin çeşitlendirilmesine katkı sağlayacağı düşünülmektedir.
Anahtar kelimeler: çocuk hakları, okul öncesi dönem, öğretim programı modeli, hak temelli yaklaşım
Kaynak gösterimi
Çetinkaya, F. Y. ve Yayla, Ş. (2026). Okul öncesi dönemde çocuk hakları temelli bir öğretim programı modeli. Bildiri Özet Kitabı içinde. XII. Uluslararası TURKCESS Eğitim ve Sosyal Bilimler Kongresi.

