Yazarlar
Öz
Obsesif kompulsif bozukluk (OKB), çocuk ve ergenlik döneminde başlayabilen, akademik başarıyı, sosyal ilişkileri ve duygusal iyilik hâlini önemli ölçüde etkileyen nöropsikiyatrik bir bozukluktur. Öğrencilerde görülen obsesyon ve kompulsiyonlar yalnızca bireysel ruh sağlığını değil, eğitim sürecine katılımı, öğrenme yaşantılarını ve okul işlevselliğini de olumsuz yönde etkileyebilmektedir. Bu nedenle OKB'nin yalnızca klinik açıdan değil, eğitim hakkı ve kapsayıcı eğitim ilkeleri çerçevesinde de değerlendirilmesi önem taşımaktadır. Bu doğrultuda bu çalışmanın amacı, okul çağındaki OKB tanılı öğrencilerin akademik ve psikososyal gereksinimlerini kapsayıcı eğitim perspektifinden incelemek ve okul temelli destek uygulamalarına ilişkin güncel literatürü bütüncül bir bakış açısıyla değerlendirmektir. Araştırma, geleneksel (narrative) derleme deseninde yürütülmüştür. Literatür taraması Haziran–Temmuz 2026 tarihleri arasında Google Scholar, PubMed ve DergiPark Akademik veri tabanlarında gerçekleştirilmiştir. Taramada 2006–2026 yılları arasında yayımlanan Türkçe ve İngilizce araştırma makaleleri temel alınmış; konunun kuramsal ve yasal çerçevesini desteklemek amacıyla ilgili ulusal ve uluslararası kurumsal raporlar ile mevzuat belgelerinden de yararlanılmıştır. Okul öncesinden üniversite düzeyine kadar okul çağındaki öğrencileri kapsayan çalışmalar değerlendirmeye alınmıştır. İncelenen çalışmalar, OKB'nin yalnızca klinik belirtilerle sınırlı kalmadığını; akademik performans, okul devamı, sosyal katılım, akran ilişkileri, duygusal iyilik hâli ve yaşam kalitesi üzerinde de önemli güçlükler oluşturduğunu göstermektedir. Ayrıca öğretmenler, okul psikolojik danışmanları, aileler ve akranların iş birliğiyle yürütülen okul temelli destek uygulamalarının öğrencilerin eğitim sürecine katılımını ve kapsayıcı eğitim ortamlarından yararlanmasını güçlendirebileceği görülmektedir. Sonuç olarak OKB'nin yalnızca bireysel bir ruh sağlığı sorunu olarak değil, öğrencinin eğitim hakkını ve okul yaşamına tam katılımını etkileyen bir durum olarak ele alınması; bu doğrultuda okul temelli, çok paydaşlı ve kapsayıcı destek sistemlerinin güçlendirilmesi gerektiği değerlendirilmektedir.
Anahtar kelimeler: Obsesif kompulsif bozukluk, kapsayıcı eğitim, okul temelli destek, akademik işlevsellik
Kaynak gösterimi
Bıyık, N. (2026). Kapsayıcı Eğitim Perspektifinden Obsesif Kompulsif Bozukluğu Olan Öğrencilerin Akademik ve Psikososyal Gereksinimlerinin İncelenmesi. M. E. Deniz ve Ü. Polat (Ed.), Tam Bildiri Kitabı - Cilt 2 içinde. Vizetek Yayıncılık Sanayi ve Limited Şirketi.

