Yazarlar
Öz
Eğitim denetimi, eğitim sistemlerinin niteliğinin geliştirilmesi, öğretmenlerin mesleki gelişiminin desteklenmesi ve okul etkililiğinin artırılmasında önemli bir role sahiptir. Bununla birlikte eğitim denetiminin yapısı ve işleyişi, ülkelerin yönetim anlayışları ve eğitim politikalarına bağlı olarak farklılaşmaktadır. Bu çalışmanın amacı, İngiltere, Japonya ve Finlandiya'nın eğitim denetim sistemlerini Türkiye eğitim denetim sistemi ile karşılaştırmalı bir bakış açısıyla incelemek ve Türkiye açısından çıkarımlar ortaya koymaktır. Araştırma, nitel araştırma yaklaşımı kapsamında doküman incelemesi yöntemiyle yürütülmüştür. Bu doğrultuda ilgili ülkelerin eğitim denetimi sistemlerine ilişkin resmî dokümanlar, uluslararası raporlar, bilimsel çalışmalar ve kurumsal kaynaklar analiz edilmiştir. Bulgular, İngiltere'de eğitim denetiminin bağımsız bir denetim kurumu olan OFSTED tarafından hesap verebilirlik ve standartlar ekseninde kalite odaklı yürütüldüğünü, Japonya'da rehberlik, sürekli mesleki gelişim ve yerel yönetim odaklı bir yaklaşımın benimsendiğini, Finlandiya'da ise güven, öğretmen özerkliği ve öz değerlendirme temelli bir sistemin öne çıktığını göstermiştir. Buna karşılık Türkiye'de eğitim denetiminin ağırlıklı olarak mevzuata uygunluk, kontrol, inceleme ve durum tespitine dayalı bir yapıda yürütüldüğü; öğretmenlerin mesleki gelişimini destekleyen rehberlik ve okul gelişimine yönelik işlevlerinin ise sınırlı kaldığı belirlenmiştir. Sonuç olarak, karşılaştırmalı bulgular Türkiye'de eğitim denetiminin rehberlik, öğretmen gelişimi ve okul temelli öz değerlendirme boyutlarını güçlendirecek biçimde yeniden yapılandırılmasının eğitim sisteminin niteliğine katkı sağlayabileceğini ortaya koymuştur.
Anahtar kelimeler: Eğitim denetimi, karşılaştırmalı eğitim, öğretmen gelişimi
Kaynak gösterimi
Ünal, B., Seven, Y. ve Katıtaş, S. (2026). Gelişmiş farklı ülkelerdeki denetim sistemlerinin türkiye eğitim denetim sistemi ile karşılaştırılması. M. E. Deniz ve Ü. Polat (Ed.), Tam Bildiri Kitabı - Cilt 2 içinde. Vizetek Yayıncılık Sanayi ve Limited Şirketi.

