Yazarlar
Öz
Edebi eserler bir yandan estetik özellikler içerdiği kadar bir yandan da insanların duygularını harekete geçiren olgulardır. Herhangi bir edebi eserin insanda birçok duyguyu aktive ettiği bilinmektedir ki bu eserlerden biri de şiirdir. Edebî eserler yalnızca estetik beğeniyi geliştiren metinler değil, aynı zamanda bireylerin kendi duygu dünyalarını anlamlandırmalarına katkı sağlayan psikolojik araçlar olarak da değerlendirilebilir. Bu araştırmanın amacı lise öğrencilerinin edebi eserlerde (şiirlerde) geçen yalnızlık kavramını nasıl algıladıklarını ortaya koymaktır. Araştırmanın amacı çerçevesinde araştırma deseni Fenomenoloji (Olgubilim) olarak belirlenmiştir. Araştırmanın çalışma grubunu Ankara’da bir devlet Anadolu Lisesinde öğrenim gören 12 öğrenci oluşturmaktadır. Öğrencilerin 6’sı kız, 6’sı erkek, 8’i 10.sınıf, 4’ü 11. Sınıf öğrencisidir. Öğrencilere, Ümit Yaşar Oğuzcan’ın Yalnızlığa Sone, Özdemir Asaf’ın Yalnızlık Durumları I ve Sunay Akın’ın Yalnızlık şiirleri dinletilmiştir. Ardından öğrencilere önceden hazırlanan ve 13 sorudan oluşan yarı yapılandırılmış görüşme soruları sorulmuş ve alınan cevaplar tematik analiz yapılarak değerlendirilmiştir. Tematik analiz sonucunda lise öğrencilerinin şiirlerde ele alınan yalnızlık kavramına ilişkin algılarının beş ana tema altında toplandığı görülmektedir. Bu temalar; (1) yalnızlığın duygusal bir deneyim olarak algılanması, (2) yalnızlığın yaşamın kaçınılmaz bir parçası olarak görülmesi, (3) şiirsel imgelerin yalnızlığı somutlaştırması, (4) yalnızlığın bireysel farkındalık ve içsel yolculukla ilişkilendirilmesi ve (5) modern yaşamda yalnızlığın yeniden anlamlandırılması şeklinde belirlenmiştir. Elde edilen bulgular çerçevesinde çeşitli öneriler getirilmiştir.
Anahtar kelimeler: Edebi eser, şiir, yalnızlık, Lise öğrencileri
Kaynak gösterimi
Ümmet, D. ve Sever, Z. (2026). Lise öğrencilerinin edebiyat eserlerindeki yalnızlık kavramını algılamalarına dair nitel bir çalışma. Bildiri Özet Kitabı içinde. XII. Uluslararası TURKCESS Eğitim ve Sosyal Bilimler Kongresi.

