Yazarlar
Öz
Dijital teknolojilerdeki paradigma değişimi, yabancı dil eğitimini geleneksel dilbilgisel aktarımın ötesine taşıyarak teknopedagojik bir zeminde yeniden yapılandırmaktadır. Bu dönüşüm sürecinde, Yapay Zekâ (YZ) temelli uygulamalar yalnızca bireyselleştirilmiş öğrenme yöntemleri sunmakla kalmayıp, aynı zamanda hedef kültürün dinamiklerini sınıf ortamına entegre eden yenilikçi araçlar olarak öne çıkmaktadır (Holmes, Bialik, & Fadel, 2019). Yapay zekâ, öğrencilerin dilsel yetilerini geliştirmesinin yanı sıra kültürel farkındalık, öğrenme motivasyonu ve sosyodilbilimsel becerilerin kazandırılmasında da pedagojik bir araç işlevi görmektedir. Bu bağlamda çalışma, YZ entegrasyonunun yabancı dil öğretimindeki pedagojik dönüşümünü kültür öğretimi, kapsayıcılık ve eğitsel sürdürülebilirlik ekseninde sistematik bir şekilde değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Araştırma, 2015–2025 yılları arasında yayımlanan ve yabancı dil öğretiminde YZ kullanımını odak noktası yapan akademik çalışmaları, PRISMA (Preferred Reporting Items for Systematic Reviews and Meta-Analyses) protokolü çerçevesinde sistematik olarak incelemektedir (Zawacki-Richter, Marín, Bond, & Gouverneur, 2019). Belirlenen dahil etme ve dışlama kriterleri doğrultusunda taranan çalışmalar; pedagojik katkı, kültürel içerik sunumu, erişilebilirlik ve kapsayıcılık boyutları üzerinden nitel bir analiz sürecine tabi tutulmuştur. Analiz sırasında, YZ araçlarının dilsel ve kültürel çıktıları, öğrenme sürekliliğine katkısı ve eğitimde kapsayıcılığı destekleyip desteklemediği kritik bir değerlendirme ölçütü olarak alınmıştır. Analiz edilen çalışmalar, YZ destekli öğrenme ortamlarının gerçek zamanlı ve bağlama duyarlı içerikler sunarak öğrencilerin kültürlerarası duyarlılık ve sosyodilbilimsel yetilerini önemli ölçüde geliştirdiğini göstermektedir (Zenginaloğlu, 2025). YZ araçlarının adaptif yapısı, farklı öğrenen profillerine uyum sağlayarak eğitimde kapsayıcılığı güçlendirmekte ve öğrenme süreçlerinin sürekliliğini destekleyerek eğitsel sürdürülebilirlik açısından katkı sunmaktadır. Bununla birlikte, dijital uçurum ve erişim eşitsizlikleri ile YZ çıktılarındaki potansiyel algoritmik kültürel önyargılar (algorithmic bias), bu teknolojilerin kapsayıcı potansiyelini sınırlayan başlıca yapısal engeller olarak ortaya çıkmaktadır (Selwyn, 2019; Luckin et al., 2016). YZ’nin yabancı dil ve kültür öğretimine entegrasyonu yalnızca teknik bir adaptasyon değil, aynı zamanda etik ve pedagojik bir planlama gerektirmektedir. Çalışma, öğrenen çeşitliliğini merkeze alan, dijital eşitliği gözeten ve kültürel içeriği eleştirel bir süzgeçten geçiren bütüncül modellerin geliştirilmesinin zorunluluğunu vurgulamaktadır. Bu bağlamda, eğitim kurumları YZ teknolojilerini pedagojik stratejilerle bütünleştirerek, kapsayıcı ve sürdürülebilir yabancı dil öğrenme ortamlarının tasarımını destekleyebilir.
Anahtar kelimeler: Yapay zekâ, kültür öğretimi, kapsayıcılık, sürdürülebilirlik, dil pedagojisi, teknopedagoji
Kaynak gösterimi
Zenginaloğlu, K. (2026). Yabancı dil öğretiminde yapay zekâ entegrasyonu ve kültür öğretiminde kapsayıcılık, sürdürülebilirlik ve pedagojik dönüşüm. Bildiri Özet Kitabı içinde. XII. Uluslararası TURKCESS Eğitim ve Sosyal Bilimler Kongresi.

