Bildiri · 2025

Kelâm İlmi ve Yapay Zekâ İlişkisi: İrade ve Bilgi Problemi Bağlamında Yeni Yaklaşımlar

XI. Uluslararası TURKCESS Eğitim ve Sosyal Bilimler Kongresi

Yazarlar

  1. Bekir Gökhan GÖKALPSunan yazarSorumlu yazarFevziye Memduh Güpgüpoğlu Spor Lisesi

Öz

Kelâm ilmi, varlık, bilgi ve irade gibi temel ontolojik ve epistemolojik meseleleri İslam teolojisi bağlamında ele alan köklü bir disiplindir. Bu çalışmanın amacı, kelâmın klasik tartışma konuları olan Allah'ın irade ve ilim sıfatlarını, çağdaş teknolojinin en somut örneklerinden biri olan yapay zekânın (YZ) yükselişi ışığında yeniden değerlendirmektir. YZ sistemlerinin karmaşık verileri işleme, öğrenme ve adeta "karar verme" süreçleri, kelâm bilginlerinin yüzyıllar boyunca ele aldığı konulara yeni bir bakış açısı getirme potansiyeli taşımaktadır. Bildiri, ilk olarak YZ'nin "bilgi edinme" ve "karar verme" mekanizmalarını yüzeysel bir irade ve bilgi formasyonu olarak inceleyecektir. Ardından, bu mekanizmaların, kelâmın mutlak ve sonsuz ilahî irade ve bilgi anlayışıyla nasıl bir tezat veya paralellik teşkil ettiğini tartışacaktır. Bu karşılaştırma, Allah'ın yaratmadaki mutlak iradesini ve her şeyi kuşatan bilgisi karşısında YZ'nin deterministik doğasının konumunu belirginleştirmeyi hedeflemektedir. Sonuç olarak, bu çalışma kelâmın, modern bilim ve teknoloji ile diyalog kurarak güncelliğini koruyan dinamik bir ilim olduğunu göstermeyi amaçlamaktadır.

Anahtar kelimeler: Kelâm, Yapay Zekâ, İrade, Bilgi, Teoloji

Kaynak gösterimi

Gökalp, B. G. (2025). Kelâm İlmi ve Yapay Zekâ İlişkisi: İrade ve Bilgi Problemi Bağlamında Yeni Yaklaşımlar. Tam Bildiri Kitabı içinde. XI. Uluslararası TURKCESS Eğitim ve Sosyal Bilimler Kongresi.