Yazarlar
Öz
Dijitalleşme, bireylerin benlik algısını dönüştürürken, değerlerin aktarımı ve içselleştirilmesi süreçlerini de köklü biçimde etkilemektedir. Dijitalleşmeyle birlikte bireylerin benlik inşası ve değer algısı derin bir dönüşüme uğramıştır. Sosyal medyada sunulan benlik çoğu zaman bireyin gerçekte olduğundan farklıdır. Özellikle gençler, sosyal medya platformları üzerinden kendilerini idealize edilmiş temsillerle ifade etme eğiliminde bulunmaktadır. Dijital kimlikler; filtrelerle süslenmiş, kusursuzlaştırılmış bir benlik algısı oluşturur. Bu, özellikle genç bireylerde sosyal karşılaştırmalar yoluyla benlik saygısında düşüşe ve sahicilikten uzaklaşmaya neden olabilmektedir. Bunun yanında, otantik benlik ile değer temelli yaşam arasında bir kopuş yaratmaktadır. Sosyal medya platformlarında görünürlük, beğeni ve onaylanma üzerine kurulu dijital etkileşim biçimleri, gençlerin otantik benlikleriyle bağlantı kurmasını zorlaştırmakta; bunun sonucu olarak temel insani değerler yüzeysel temsillerle yer değiştirmektedir. Bu çalışmada, sosyal medya ve dijital platformlar aracılığıyla gençlerin görünürlük, beğeni ve onaylanma baskısı altında oluşturdukları “dijital kimlikler” ile gerçek benlikleri arasındaki ayrım tartışmaya açılmaktadır. Bu çalışma, dijital kimlik ile gerçek benlik arasındaki gerilimi merkeze alarak, lise düzeyindeki öğrencilerle yürütülen yaratıcı bir değer eğitimi uygulamasını örneklemektedir. Amaç, dijital maskeler çağında otantik benliği yeniden keşfetmek ve gençleri, dijital ortamlarda kendi değer sistemleriyle bağlantılı, sahici bir duruşa teşvik etmektir. Dijital kimlik ve otantik değerler arasındaki ilişkiyi sorgulamayı ve öğrencilerin dijital farkındalık geliştirmesini amaçlamaktadır. Uygulama kapsamında öğrencilerle birlikte üç aşamalı bir süreç gerçekleştirilmiştir: İlk olarak “Dijital Maskeler Atölyesi” ile öğrencilerin sosyal medya temsilleri ve benlik algıları analiz edilmiştir. İkinci aşamada öğrenciler, görünür kimlik ile içsel çatışmalarını kısa dijital hikâyeler (video monologlar, spoken word şiirler, podcastler) aracılığıyla ifade etmişlerdir. Son aşamada ise her öğrenci kendi değer sistemini yansıtan yaratıcı bir “değer manifestosu” hazırlayarak, otantik benlik ile dijital ifade arasında yeni bir bağ kurmuştur. Sonuçlar, öğrencilerin benlik ve değer farkındalıklarında artış olduğunu ve dijital araçları daha etik bir biçimde kullanmaya başladıklarını göstermektedir. Bu yönüyle çalışma, dijital çağda değer aktarımına yönelik uygulanabilir, insan odaklı ve yaratıcı bir model sunmaktadır.
Anahtar kelimeler: dijital benlik, değer eğitimi, otantiklik, sosyal medya, dijital farkındalık
Kaynak gösterimi
Dikici, Z. G. (2025). Filtreler arasında kaybolan gerçeklik: Dijital maskeler çağında otantik benlik ve değerler eğitimi. Bildiri Özet Kitabı içinde. XI. Uluslararası TURKCESS Eğitim ve Sosyal Bilimler Kongresi.

