Bildiri · 2025

GELENEKTEN DİJİTALE: DEDİKODU KÜLTÜRÜNÜN YAPAY ZEKA SOHBETLERİYLE SENTETİK BAĞLANMAYA EVRİLMESİ

XI. Uluslararası TURKCESS Eğitim ve Sosyal Bilimler Kongresi

Yazarlar

  1. Sözdar ÖNDERSunan yazarSorumlu yazarÜsküdar Üniversitesi

Öz

Bu bildiri, kadınlar arasında kuşaktan kuşağa aktarılan; duygusal, sosyal ve toplumsal işlevler taşıyan dedikodu kültürünün, yapay zekâ (YZ) tabanlı sohbet sistemleri aracılığıyla geçirdiği dönüşümü kuramsal bir bakış açısıyla ele almaktadır. Geleneksel olarak yüz yüze ve kolektif bir pratik olan dedikodunun; dijital çağda bireysel, kişiselleşmiş ve YZ destekli bir etkileşime evrilmesinin ardında yatan psikolojik ve nörobiyolojik dinamikler araştırılmaktadır. Bu bağlamda, Turkle’ın “yalnız beraberlik” kavramı temel alınarak, sentetik bağlanma; bireyin yargılamayan, sürekli erişilebilir ve kontrol edilebilir dijital varlıklarla kurduğu ve duygusal ihtiyaçlarını karşılayan yeni bir bağlılık biçimi olarak tanımlanmaktadır. Çalışmada, bağlanma kuramları ve nörobiyolojik yaklaşımlar ışığında, bireylerin bu dijital ilişkilere neden yöneldiği, özellikle güvensiz bağlanma stillerinin bu süreci nasıl etkilediği tartışılmaktadır. Yöntem olarak literatürden yararlanarak disiplinler arası bir kuramsal analiz yapılmıştır. Bu yaklaşım; sentetik bağlanmanın bireysel kimlik, yalnızlık ve sosyal tatmin üzerindeki potansiyel etkilerini teorik bir perspektifle değerlendirmeyi hedeflemektedir. Sonuç olarak, bu bildiri, dedikodu kültürünün dijital dönüşümünü yalnızca teknolojik bir geçiş olarak değil; bireyin duygusal bağ kurma biçiminde şekillenen bir toplumsal ve psikolojik dönüşüm süreci olarak ele almayı ve literatüre özgün bir bakış açısı kazandırmayı amaçlamaktadır.

Anahtar kelimeler: : yapay zeka, sentetik bağlanma, dijital dönüşüm, kadın, dedikodu

Kaynak gösterimi

Önder, S. (2025). Gelenekten dijitale: Dedikodu kültürünün yapay zeka sohbetleriyle sentetik bağlanmaya evrilmesi. Bildiri Özet Kitabı içinde. XI. Uluslararası TURKCESS Eğitim ve Sosyal Bilimler Kongresi.