Yazarlar
Öz
Azerbaycan, bağımsızlık sonrası sosyal güvenlik sistemi de dahil olmak üzere tüm alanlarda uluslararası standartlara uyum sağlamak amacıyla birçok yeniliğe imza atmıştır. Hem yapısal hem de yenilikçi teknolojilerin kullanıldığı elektronik sosyal güvenlik sistemi, kayıt dışı ekonominin azalmasına ve denetlenebilir bir yapının oluşturulmasına olanak tanımaktadır. Bu araştırmanın amacı, Emek ve İstihdam Alt Sistemi'nin (EMAS) uygulanmasının iş gücü piyasasında şeffaflığın artırılması, kayıt dışı istihdamın azaltılması, işçi haklarının korunması ve emek ilişkilerinin dijitalleşme yoluyla etkin yönetimine olan etkilerinin bilimsel ve sistematik bir biçimde incelenmesidir. Araştırmada, EMAS sisteminin yapısal özellikleri, işlevleri, uygulama mekanizmaları ve hukuki altyapısı detaylı olarak ele alınmış; betimleyici analiz yöntemi kullanılarak sistemin işlevselliği değerlendirilmiştir. Ayrıca, EMAS’ın uygulanmasından önce ve sonra iş gücü piyasasında meydana gelen değişiklikler kapsamlı şekilde incelenmiştir. 2024 yılı sonu itibarıyla yaklaşık 2 milyondan fazla emek sözleşmesinin yer aldığı EMAS sisteminde, özel sektör istihdamının her yıl bir önceki yıla göre kayda değer bir artış göstermesi ve 2025-ci yılın başından itibaren digital iş sözleşme sayının 1 milyondan fazla olmakla, kamu sektöründeki istihdamı aşması olumlu bir gelişme olarak değerlendirilmiştir. Bu araştırmada ayrıca EMAS sistemi, Türkiye, Estonya, Singapur ve Gürcistan gibi ülkelerdeki benzer dijital iş gücü platformları ile karşılaştırmalı olarak analiz edilmiştir. Sonuç olarak, EMAS sisteminin hem devlet, hem de toplum açısından stratejik açıdan önemli katkılar sağladığını ortaya koymaktadır. Elde edilen bulgular, sistemin emek ilişkilerinde hukuki şeffaflığı artırma işlevini açıklamakta; işçi haklarının korunması ve işveren yükümlülüklerinin daha sistematikliği bağlamında sistemin pratik faydalarını vurgulamaktadır. Çalışma sonucunda, emek ilişkilerinde şeffaflığın artması, yönetim süreçlerinde etkinliğin yükselmesi, sosyal koruma sisteminin kapsayıcılığının genişlemesi ve işverenler açısından idari yükün azalması gibi olumlu sonuçların ortaya çıktığı tespit edilmiştir. Bu çalışma, EMAS sistemini bilimsel bir perspektifle ve uluslararası karşılaştırmalı bir yaklaşımla değerlendirmekte; sistemi yalnızca teknolojik bir yenilik olarak değil, aynı zamanda sosyal, hukuki ve ekonomik boyutlarıyla bütüncül bir şekilde ele almaktadır. Böylece, dijital iş gücü piyasasının yönetiminde ulusal bir model olarak konumlandırılması mümkün kılınmaktadır.
Anahtar kelimeler: Azerbaycan Çalışma ve Sosyal Güvenlik Sistemi, Emek ve İstihdam Altsistemi (EMAS), İş Sözleşmesinin Elektronik Kaydı, E-devlet, Dijital Dönüşüm.
Kaynak gösterimi
Rahimli, A. ve Suleymanov, E. (2025). Azerbaycan’da iş gücü piyasasında dijital dönüşüm: Emas sisteminin uygulama süreci ve sonuçları. Tam Bildiri Kitabı içinde. XI. Uluslararası TURKCESS Eğitim ve Sosyal Bilimler Kongresi.

