Bildiri · 2025

AKADEMİK ERTELEME VE SOSYAL MEDYADA GELİŞMELERİ KAÇIRMA KORKUSU (FOMO) ARASINDAKİ İLİŞKİDE KARİYER STRESİNİN ARACI ROLÜ

XI. Uluslararası TURKCESS Eğitim ve Sosyal Bilimler Kongresi

Yazarlar

  1. Fatma BARKUŞSunan yazarSorumlu yazarNiğde Ömer Halisdemir Üniversitesi
  2. Gürcan ŞEKERNiğde Ömer Halisdemir Üniversitesi

Öz

Bu çalışma kapsamında üniversite öğrencilerinin akademik erteleme davranışları ile sosyal medyada gelişmeleri kaçırma korkusu (FOMO) arasında kariyer stresinin aracılık rolü incelenmiştir. Bu doğrultuda araştırmanın verileri, Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi’ne bağlı fakülte ve yüksekokullarda öğrenim görmekte olan ve çalışmaya katılım konusunda gönüllü olduğunu belirten 449 öğrenciden toplanmıştır. Katılımcıların yaş ortalaması 21.39’dur. Katılımcıların %62 ‘si kadın (280) ve %38’i erkeklerden (169) oluşurken; %70’i lisans (312), %30’u ise önlisans (137) öğrencilerinden oluşmaktadır. Araştırmanın verileri, ‘Akademik Erteleme Ölçeği, Sosyal Medyada Gelişmeleri Kaçırma Korkusu (FOMO) Ölçeği ve Kariyer Stresi Ölçeği’ kullanılarak toplanmıştır. Araştırma kapsamında demografik verilerin analizi için frekans, yüzde ve puan ortalamaları alınmış, verilerin normal dağılım varsayımı testleri yapılmış ve veri setinin normallik varsayımını karşıladığı görülmüştür. Değişkenler arasındaki korelasyon katsayısının hesaplanması için pearson korelasyon katsayısı kullanılmıştır. Akademik erteleme ile sosyal medyada gelişmeleri kaçırma korkusu (Fomo) arasında kariyer stresinin aracılık etkisinin analizinde Process Macro eklentisinden (Hayes, 2018) yararlanılmıştır. Çalışma kapsamındaki tüm analizler SPSS 24.0 programı kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Araştırmadan elde edilen bulgular incelendiğinde; ilk aşamada korelasyon katsayılarına ilişkin bulgular ele alınmış ve akademik erteleme ile hem kariyer stresi (r =.39, p <.01) hem de gelişmeleri kaçırma korkusu (r =.25, p <.01) arasında pozitif yönde anlamlı bir ilişki olduğu bulgusuna ulaşılmıştır. Aracılık analizine ilişkin bulgulara bakıldığında; gelişmeleri kaçırma korkusunun kariyer stresinin (β=.34, p<.01) ve akademik erteleme davranışının (β=.13, p<.01) pozitif yönde anlamlı bir yordayıcısı olduğu görülmektedir Benzer şekilde kariyer stresinin de akademik erteleme davranışının anlamlı bir yordayıcısı olduğu sonucuna ulaşılmıştır (β=.34, p<.01). Gelişmeleri kaçırma korkusu, kariyer stresine ilişkin varyansın % 12’sini açıklarken (R2=.12), gelişmeleri kaçırma korkusu kariyer stresi ile birlikte akademik erteleme davranışına ilişkin varyansın %16’sını açıklamaktadır (R2=.16). Kariyer stresinin aracılı rolüne ilişkin dolaylı etkilere bakıldığında ise, gelişmeleri kaçırma korkusunun kariyer stresi aracılığı ile akademik erteleme davranışı üzerindeki dolaylı etkisinin anlamlı olduğu görülmektedir (β = .12, p < .001, CI [.07 - .16]. Bu bulgular, gelişmeleri kaçırma korkusunun akademik erteleme üzerinde hem doğrudan etkisinin hem de kariyer stresi aracılığı ile dolaylı etkisinin istatistiksel olarak anlamlı olduğunu ortaya koymaktadır. Elde edilen bu sonuç, kariyer stresinin gelişmeleri kaçırma korkusu ile akademik erteleme davranışı arasında kısmi aracı rolüne sahip olduğunu şeklinde yorumlanabilir.

Anahtar kelimeler: Akademik Erteleme, sosyal medyada gelişmeleri kaçırma korkusu, kariyer stresi, üniversite öğrencileri

Kaynak gösterimi

Barkuş, F. ve Şeker, G. (2025). Akademik erteleme ve sosyal medyada gelişmeleri kaçırma korkusu (fomo) arasındaki ilişkide kariyer stresinin aracı rolü. Bildiri Özet Kitabı içinde. XI. Uluslararası TURKCESS Eğitim ve Sosyal Bilimler Kongresi.