Bildiri · 2025

ÖĞRETMENLERİN KONUŞMA ÖZGÜRLÜKLERİ, ELEŞTİRİLERİ VE OKUL YÖNETİMİ İLE SİSTEMDEN BEKLENTİLERİ

XI. Uluslararası TURKCESS Eğitim ve Sosyal Bilimler Kongresi

Yazarlar

  1. Şeyma ÖZDEMİRSunan yazarSorumlu yazarYıldız Teknik Üniversitesi
  2. Aydın BALYERYıldız Teknik Üniversitesi

Öz

Bu araştırmanın amacı öğretmenlerin konuşma özgürlükleri, eleştirileri ve okul yönetimi ile sistemden beklentilerini incelemektir. Araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden biri olan olgu bilim deseni kullanılmıştır. Çalışma grubunu 2024-2025 eğitim öğretim yılında İstanbul ilinde temel eğitim ve ortaöğretim kademelerinde farklı branşlarda görev yapan 25 (yirmi beş) öğretmen oluşturmaktadır. Araştırmada veriler, yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılarak katılımcılarla bire bir görüşmeler yapılarak elde edilmiştir. Çalışmada ilk olarak öğretmenlerin ifade özgürlükleri incelenmiş, daha sonra konuya ilişkin öğretmenlerin eleştirileri ve okul yönetimi ile sistemden beklentileri incelenmiştir. Toplanan veriler içerik analizi yöntemi ile analiz edilmiştir. Araştırma sonucunda genel olarak temel eğitim ve ortaöğretim kademelerinde görüşme yapılan öğretmenlerin ifade özgürlüklerinin yeterli olmadığı görülmüştür. Bunun yanında öğretmenlerin okul yönetimi ve sistemden eğitim öğretime dair eleştirilerini dile getirebilme talepleri olduğu ortaya çıkmıştır. Öğretmenler, Türkiye’de bir öğretmen olarak ifade özgürlüğüne ilişkin iş kaybı korkusu, ceza alabilme, görevden atılma, maaşta kesinti olması durumunu ya da yönetimin şeffaf olmaması, demokratik ortam sağlanamaması ya da ekonomik zorluklar yaşadıklarını ifade etmişlerdir. Buna istinaden, öğretmenlerin bilgi ve düşüncelerini faydalı bir şekilde gelecek nesillere aktarabilmeleri için herhangi bir baskıyla karşı karşıya kalmamaları ve yol gösterici olmalarının yanı sıra geleceği aydınlatıcı birer rol model olarak toplumda farkındalık oluşturabilmeleri için hem mental hem de fiziksel olarak özgür düşünebilen bireyler olabilmeleri açısından demokratik ve özgür düşünce ortamları sağlamak gerekmektedir.

Anahtar kelimeler: Özgürlük, öğretmen, öğretmenlerin konuşma özgürlüğü, yönetim, okul yönetimi

Kaynak gösterimi

Özdemir, Ş. ve Balyer, A. (2025). Öğretmenlerin konuşma özgürlükleri, eleştirileri ve okul yönetimi ile sistemden beklentileri. Tam Bildiri Kitabı içinde. XI. Uluslararası TURKCESS Eğitim ve Sosyal Bilimler Kongresi.