Yazarlar
Öz
Bu çalışma, unutulmaya yüz tutmuş eğitilmiş insan idealini yeniden canlandırmanın önemini ve eğitimle insanın bütünsel gelişiminin hedeflenmesi gerektiğini ortaya koymayı amaçlar. Çalışma kapsamında alanyazın taraması yapılarak mevcut literatür gözden geçirilmiştir. Elde edilen kaynaklar doküman incelemesi yöntemiyle sistematik bir şekilde incelenmiş, elde edilen veriler yorumlanmış ve anlamlandırılmıştır. Eğitimin temel konusu insandır ve eğitim, en temelde insanın nasıl eğitileceğine dair tüm yöntem ve kavramları içine alır. Bu nedenle, insanın doğasını iyi bilmek ve bir varlık olarak insanın nasıl eğitilmesi gerektiğine dair fikirler ortaya koymak önemlidir. Çünkü ancak bu fikirler doğrultusunda insan en iyi şekilde eğitilebilme şansına ve bunun sonucunda gerçek potansiyelini açığa çıkararak tatmin edici bir yaşam şekline sahip olabilir. Çeşitli bakış açılarına bakıldığında, insanın eğitimi sonucunda beklenen çıktılar farklılaşmaktadır. Örneğin doğalcı veya pragmatist bir açıdan insan, homo faber yönüyle ortaya konulmakta ve insanın üreten yönü vurgulanmaktadır. Diğer yandan insanı yalnızca bir akıl varlığı olarak ele alan görüşler, insanın yalnızca akıl yönünü merkeze alarak duygusal, bedensel, etik, estetik, sosyal ve ruhsal yönleri ihmal etmektedirler. Bu tür monist (tekçi) yaklaşımlar, insanı bir bütün olarak görmekten uzaktır ve bu nedenle insanın çok boyutlu yönünü ve fenomen çeşitliliğini göz ardı etmektedir. Bu yaklaşımların temel alındığı eğitim şeklinde çeşitli alanlarda uzmanlaşmış bireyler elde edilebilir ancak eğitim, bundan fazlasıdır. Eğitim, yalnızca çeşitli alanlara profesyoneller yetiştirme sürecine indirgenemez. Eğitilmiş olmak, analitik felsefe geleneğinde de vurgulandığı gibi çok yönlü bir gelişmeyi ifade eder. 21. yy’da, teknolojinin ve dijitalleşmenin ön planda olduğu bu çağda eğitimin pragmatik çıktılara önem vermesi, insanı yalnızca aklıyla var olabilen bir varlık haline getirmesi ve bunun sonucunda insanın belirli alanlarda uzmanlaşarak tek yönlü gelişimlerinin hedeflenmesi, eğitimin amaç ve içeriğine zarar vermektedir. Daha bütüncül bir gelişim yaklaşımını hedefleyen bir eğitim süreci, çağın en büyük ihtiyaçlarındandır. Bu bağlamda bu çalışmada, çeşitli fenomenlere sahip bir varlık olarak insanın bütüncül gelişiminin önemine vurgu yapılacaktır. Eğitimde insanın çok yönlü gelişiminin hedeflenmesi ve eğitilmiş insan ideali, felsefi temelleriyle ortaya konulmaya çalışılacaktır.
Anahtar kelimeler: Eğitim Felsefesi, Eğitilmiş İnsan İdeali, Bütüncül Gelişim
Kaynak gösterimi
Şekertekin, Z. (2025). Eğitimin felsefi temelinde eğitilmiş insan idealine dönüş. Bildiri Özet Kitabı içinde. XI. Uluslararası TURKCESS Eğitim ve Sosyal Bilimler Kongresi.

