Yazarlar
Öz
Açımlama; anlamda herhangi bir değişikliğe uğramadan sözcüğün, cümlenin ya da metnin farklı şekillerde ifade edilmesidir. Bir sözcüğün çeşitli anlam ve benzerlik ilişkileri kurularak birden fazla sözcükle ifade edilmesine ise dolaylama denir. Bu çalışma, yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde ders kitabı olarak kullanılan Yedi İklim C/1 ile C/2 düzeyindeki okuma metinlerinde yer alan açımlama ve dolaylama unsurlarının sıklığını betimlemeyi amaçlamaktadır. Çalışmada 48 okuma metni ve 16 serbest okuma metni incelenmiştir. Elde edilen verilerin sıklığı içerik analizi yoluyla betimsel istatistiki tekniklerle (f ve %) tablolaştırılmıştır. İncelemeler sonucunda, C/1 seviyesinde 7 temada ve 32 cümlede, C/2 seviyesinde 23 cümlede açımlamaya; C/1 seviyesinde 7 temada ve 25 cümlede, C/2 seviyesinde 5 temada ve 19 cümlede dolaylama unsuruna rastlanılmıştır. En çok yer verilen dil bilimsel unsur açımlamadır. C/1 ve C/2 düzeyinde dil öğretimi anlamsal etkileşimin arttırılması ve farklı boyutlara aktarılarak değiştirilmesi yoluyla yapılmaktadır. Yedi İklim Türkçe ders kitabındaki C1-C2 düzeyinde bulunan okuma metinlerinde; değiştirimin ve anlamsal etkileşimin temeli olan açımlama ile dolaylama unsurlarına yeterince yer verilmediği tespit edilmiştir. C/1- C/2 seviyesi dil öğretimi açısından diğer seviyelere göre daha ileride olduğu için bu seviyedeki bireylerin dil bilimsel kavramları anlama şansı daha yüksektir.
Anahtar kelimeler: Anahtar Kelimeler: Yabancılara Türkçe öğretimi, okuma metinleri, açımlama, dolaylama.
Kaynak gösterimi
Tiryaki, E. N. ve Mete, H. (2022). Yedi iklim türkçe ders kitaplarındaki okuma metinlerinin açımlama ve dolaylama unsurları açısından incelenmesi. Bildiri Özet Kitabı içinde. VIII. Uluslararası TURKCESS Eğitim ve Sosyal Bilimler Kongresi.

