Bildiri · 2022

İLKOKUL 3. SINIF HAYAT BİLGİSİ DERS KİTABINDA TOPLUMSAL CİNSİYET ROLLERİ ÜZERİNE SOSYOLOJİK BİR ARAŞTIRMA

VIII. Uluslararası TURKCESS Eğitim ve Sosyal Bilimler Kongresi

Yazarlar

  1. Aliye YAPARSunan yazarSorumlu yazarMEB
  2. Fatma Nur ŞENGÜLİstanbul Aydın Üniversitesi

Öz

Çalışmanın konusu ilkokul Hayat Bilgisi ders kitabı konu ve resimlerinde var olduğu düşünülen cinsiyetçi rollerin öğretmenler tarafından fark edilip fark edilmediğini değerlendirmektir. Çalışmanın amacı, ilkokul 3.sınıf Hayat Bilgisi ders kitabında işlenen konularda ve konu anlatımlarını destekleyen resimlerde toplumsal cinsiyet rollerine nasıl yer verildiğini öğretmenlerin gözünden tespit etmektir. Bu amaçla, devlet okullarında kullanılan 3. sınıf Hayat Bilgisi kitabında 6 tema içerisinde bulunan 81 başlık altında işlenen konu ve konularla ilgili görseller incelenmiştir. Ardından 10 tane 3. Sınıf öğretmeninin de bu konu ve görselleri incelemesi istenmiştir. Resimler ve konular toplumsal cinsiyet rolleri, meslek rolleri, aile içi iş bölümü rolleri, aile büyüklerinin yaşantılarındaki roller ve kadın ile erkeğin sosyal statüsü başlıkları altında incelenmiştir. Resim ve konuları inceleyen sınıf öğretmenlerinin inceleme sonuçlarını mülakat yöntemi kullanılarak aktarmaları sağlanmıştır. Bu araştırmada nitel araştırma yöntemlerine göre tasarlanmış bir durum tespit çalışmasıdır. Araştırmada veri toplama aracı olarak görüşme formu kullanılmış olup, formda araştırmacılar tarafından verilen yanıtlar dört tema etrafında toplanmıştır. Araştırmanın sonucunda, öğretmenlerin bir kısmının cinsiyetçi yaklaşımda bulunduğu ve Hayat Bilgisi kitaplarında toplumsal cinsiyetçi rollerin empoze edildiği görselleri ya da anlatımları fark etmediği tespit edilmiştir. Bu öğretmenler öğrencilerin de bu ayrımı görebileceklerine dair inançlarının olmadığını ifade etmişlerdir. Bir kısım öğretmen ise metinlerde pozitif ayrımcılık yapıldığını belirtmiştir. Diğer kısım öğretmenler ise Hayat Bilgisi ders kitaplarında cinsiyetçi tutumların belirgin olduğunu savunmuştur.

Anahtar kelimeler: Toplumsal Cinsiyet, Hayat Bilgisi kitabında cinsiyetçi rolleri, Cinsiyet rolleri.

Kaynak gösterimi

Yapar, A. ve Şengül, F. N. (2022). İlkokul 3. sınıf hayat bilgisi ders kitabında toplumsal cinsiyet rolleri üzerine sosyolojik bir araştırma. Bildiri Özet Kitabı içinde. VIII. Uluslararası TURKCESS Eğitim ve Sosyal Bilimler Kongresi.