Yazarlar
Öz
DSM-5 Eliminasyon Bozukluklarını; Enürezis, Enkoprezis, Tanımlanmamış Dışa Atım Bozukluğu ve Tanımlanmış Dışa Atım Bozukluğu olmak üzere 4 kategoriye ayırmıştır. DSM eliminasyon bozuklukları konusunda belirli tanı kriterleri belirlemiş ve bu kriterler bazında hastalığı tanımlamış ise de bu kriterler genel olarak olağan yaşam deneyimleri içerisinde karşılaşılan sorun alanları baz alınarak oluşturulmuştur. Ancak savaş ve göç gibi büyük felaketlerden etkilenen çocuk ve ergenlerde olağan yaşam deneyimlerinin dışına çıkılması sebebiyle prevelnasın daha yüksek çıkabileceği değerlendirilmektedir. Yapılan çalışmalar eliminasyon bozukluklarında yaşın artması ile birlikte görülme sıklığının azaldığını ancak yaş küçüldükçe görülme sıklığının arttığını belirtmektedir. Ülkemizdeki mülteci ve sığınmacıların büyük bir oranda çocuk ve gençlerden oluşması bu konunun daha önemli bir yere konumlanmasını gerektirmektedir. Hem Türkiye’de hem de diğer ülkelerde yapılan çalışmalarda mülteci ve sığınmacı çocuk ve ergenlerin ruh sağlığı açısından ciddi riskler taşıdığı bugulanmıştır. Gerek travmatik yaşantılar gerek ise mülteci ve sığınmacı olma durumunun yaşamı idame ettirmedeki gerekliliklerinden olan komün yaşam sistemi gereği bu risk faktörlerinin göç olgularında daha yaygın görülen durumlar olduğu değerlendirildiğinden göç olgularında eliminasyon bozuklukları ile daha yaygın bir oranda karşılaşılabileceği değerlendirilmiştir. Bu hususta literatürde çok az sayıda çalışmaya rastlanmıştır. Bu çalışma eliminasyon bozukluklarının göç olgularındaki sıklığına ve etiyolojisine dair yapılmış çalışmalar ışığında bu orandaki değişimin sebeplerini ortaya koymayı ve bu alanda az sayıda çalışma olması sebebiyle göç olgularında eliminasyon bozukluklarına dikkat çekmeyi ayrıca davranışsal tedavi yöntemlerinin incelemesini yaparak bu konuda yapılabilecekleri ve ruh sağlığı uzmanına erişimin kısıtlı olduğu durumlarda çözüm önerileri üretmeyi amaçlamaktadır. Çalışmanın literatürde eliminasyon bozukluklarının göç olgularında incelemesini yürüten az sayıdaki çalışmalardan biri olması yönüyle önem arz ettiği düşünülmektedir.
Anahtar kelimeler: Enürezis, Enkoprezis, Dışa atım bozukluğu, Psikopatoloji, Sığınmacı, Mülteci.
Kaynak gösterimi
Tunçay, A. F. (2022). Eliminasyon bozukluklarının çocuk ve ergenlerde göç olgusu açısından değerlendirilmesi. Bildiri Özet Kitabı içinde. VIII. Uluslararası TURKCESS Eğitim ve Sosyal Bilimler Kongresi.

