Bildiri · 2022

Siber Dissosiyatif Yaşantılar, Dijital Nötralizasyon ve Dijital Optimizasyon

VIII. Uluslararası TURKCESS Eğitim ve Sosyal Bilimler Kongresi

Yazarlar

  1. Erdinç ÖZTÜRKSunan yazarSorumlu yazarİstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa Adli Tıp ve Adli Bilimler Enstitüsü, Sosyal Bilimler Anabilim Dalı
  2. Görkem DERİNİstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa Adli Tıp ve Adli Bilimler Enstitüsü, Sosyal Bilimler Anabilim Dalı

Öz

İnsanlık tarihi boyunca oldukça yavaş bir seyir izleyen bireylerin ve ulusların psikotoplumsal dönüşümleri, günümüzde dijital ağ platformlarının hem bireyler hem de kurumlar ve ülkeler tarafından yoğun bir şekilde kullanılmasıyla maksimal düzeyde bir ivme kazanmıştır. Kendine özgü kuralları ve mobil iletişim stilleri olan siber toplumlarda bireyler, işlerini, eğitimlerini, sosyal etkileşimlerini ve kendi özel hayatlarını dijital ağ platformları aracılığıyla sürdürmeye başlamışlardır. Bu dijital ağ platformlarının ana iletişim stili olduğu son yıllarda internet ve teknoloji temelli dönüşüm, görünürde fonksiyonel bir hayat perspektifi ekseninde kişilere “bölünerek uyum sağlamayı” adeta dayatmaktadır. Dissoanaliz kuramına göre dijital ağ platformları ve sosyal medya uygulamaları, bireylerin kendi: asıl kimliği ile dijital kimliği arasında bir ayrışmaya ya da dissosiyasyona sebep olarak dual veya ikili yaşamların aynı anda deneyimlenmesini mümkün kılmaktadır. Bu doğrultuda teknolojik cihazlarda yoğun bir şekilde deneyimlediğimiz hiperdijital uyarılar karşısında bölünerek uyum sağlama: siber dissosiyasyon, Öztürk’e göre bireyler tarafından oldukça sık kullanılan temel savunma mekanizmalardan biri olacaktır. Günümüzün dijital çağında artık insanlar “siber alter kişilikleri” aracılığı ile psikotoplumsal gerçeklikten uzak bir şekilde daha fonksiyonel olabilmek adına yoğun bir çaba vermektedirler. Siber travmalara, siber reviktimizasyonlara ve dijital istismarlara karşı psikiyatrik bir reaksiyon olarak ortaya çıkan siber dissosiyatif yaşantılar, bireylerin “çoklu kişiliklerini”, “çoklu hayatlarını” ve “çoklu gerçekliklerini” beraberinde getirmiş ve birçok geleneksel toplumun dissosiyojen bir yönelim göstererek siber topluma dönüşmesinde etken bir ajan olarak rol oynamıştır. Dijital çağın disfonksiyonel dinamiklerini kontrol edebilmek amacıyla Öztürk tarafından dijital minimalizmle belirli ölçüde örtüşen “dijital nötralizasyon” ve “dijital optimizasyon”un hem aileler hem de toplumlar tarafından benimsenmesi önerilmektedir. Dijital nötralizasyon; bireylerin, iş, sosyal ve eğitim hayatlarını önemli ölçüde kuşatmış teknolojik cihazlardan uzaklaşması ve bu teknolojik cihazların sadece gerekli durumlarda kullanılmasıdır. Dijital nötralizasyon ile fonksiyon geçişleri bulunan dijital optimizasyon ise, bireylerin teknolojik cihazlardan uzaklaşmasından ziyade onları fonksiyonel kullanabilmeleridir. Sonuç olarak djital teknolojilerin bireyler tarafından ihtiyaç ya da amaç yöneliminde kontrollü ve işlevsel bir şekilde kullanımı ile ruhsal açıdan bireyler hem daha entegre kalabilmekte hem de idealleri doğrultusunda kendilerini gerçekleştirebilmektedirler.

Anahtar kelimeler: Siber dissosiyatif yaşantılar, dijital nötralizasyon, dijital optimizasyon, dijital minimalizm, siber alter kişilik

Kaynak gösterimi

Öztürk, E. ve Derin, G. (2022). Siber Dissosiyatif Yaşantılar, Dijital Nötralizasyon ve Dijital Optimizasyon. Bildiri Özet Kitabı içinde. VIII. Uluslararası TURKCESS Eğitim ve Sosyal Bilimler Kongresi.