Yazarlar
Öz
Köklerini kuşaklararası bir tarihten alan ve yanlış çocuk yetiştirme stili olarak işlev gören disfonksiyonel aile dinamikleri, çocukluk çağı travmalarına yol açan, psikopatojen düşünce, duygu ve davranış paternleridir. deMause ve Öztürk’e göre bu duygu, düşünce ve davranış paternleri, yüzlerce yıl önceden günümüze belirli oranda korunarak erişen yanlış çocuk yetiştirme stillerinin primitif yansımalarıdır. Modern psikotravmatoloji ve psikotarih paradigmalarına göre ebeveynler uzak geçmişte çocuklarına şiddetli fiziksel zararlar vermekteyken, günümüzde ise anne-babalar, fiziksel şiddetten uzaklaşarak evlatlarını daha çok duygusal açıdan ihmal ve istismar etmektedir. Disfonksiyonel aile dinamiklerinin kökeninde empatiden uzak ve değişken aralıklarla uygulanan “ödül-ceza” odaklı yanlış çocuk yetiştirme stilleri yer almaktadır. Öztürk’ün önemle vurguladığı üzere disfonksiyonel aile dinamikleri, ebeveynlerden öğrenilen ancak bilinçdışı bir yönelimle farkına bile varılmadan uygulanabilen psikopatojen ve dissosiyojen dinamiklerdir. Aile içerisinde ebeveynlerin evlatlarını kontrol etme hatta yönetme aracı olarak işlev gören bu psikopatojen dinamikler, çocukları travmatize ve dissosiye ederek disfonksiyonel bir nesil yaratmaktadır. Majör oranda duygusal travmalarla karakterize olan disfonksiyonel aile dinamiklerinde, duygusal istismar hem tek başına hem de fiziksel istismar ile ihmal ve azımsanamayacak bir oranda cinsel istismar ile birlikte yaşanabilmektedir. Disfonksiyonel nesillerde, dissosiyojen iletişim ya da ilişki şekilleri yoğun bir düzeyde deneyimlenmektedir. Disfonksiyonel aileler tarafından en sık kullanılan iletişim stilleri arasında; çift mesaj, sahte karşılıklılık, duyarsızlık, şımartma, değişken oranlı kural ve kuralsızlık, evlat ayrımı, okutmama, dişçiye/doktora/psikoloğa götürmeme, arkadaş anne/baba, anne-babalık reddi ve hasta ya da aptal rolü yer almaktadır. Ebeveynler bu disfonksiyonel iletişim şekilleriyle çocuklarını travmatize etmekte ve kendileri ile güvenli bağlanma kurmalarına engel olmaktadırlar. Aile içerisinde temelleri atılması gereken güvenli bağlanmanın ebeveynler tarafından adeta sabote edilerek ruhsal açıdan sağlıklı olan bu bağlanma stilinin yerine anne/baba-çocuk arasında güvensiz bağlanmanın gelişmesi, çocukların diğer kişilere karşı da güven duymaması üzerindeki en önemli sebeptir. Sonuç olarak, ebeveynlerin disfonksiyonel iletişim stilleri ve yanlış çocuk yetiştirme stilleri yerine fonksiyonel ve doğru çocuk yetiştirme stillerini kullanmaları, ruhsal açıdan daha sağlıklı, daha entegre ve daha başarılı yeni nesillerin ortaya çıkmasını olanaklı kılacaktır.
Anahtar kelimeler: Disfonksiyonel aile dinamikleri, disfonksiyonel ı̇letişim şekilleri, yanlış çocuk yetiştirme stili, psikotarih
Kaynak gösterimi
Öztürk, E. ve Derin, G. (2022). Disfonksiyonel Nesiller ve Görünürde Normal Aile Dinamikleri. Bildiri Özet Kitabı içinde. VIII. Uluslararası TURKCESS Eğitim ve Sosyal Bilimler Kongresi.

