Yazarlar
Öz
Psikiyatri ve klinik psikoloji uygulamalarında normallikten psikopatolojiye olan geniş bir uzamda “normal aile modeli”, “disfonksiyonel: görünürde normal aile modeli” ve “patolojik aile modeli” olmak üzere üç aile modeli bulunmaktadır. Normal aile modeli, psikiyatrik tanısı olmayan: normal bireylerden oluşmaktadır. Ruhsal açıdan entegre ve sağlıklı bir yeni nesil, normal aile modeline sahip anne-babalar tarafından yetiştirilebilir. Aile psikopatolojisi açısından görünürde normal: disfonksiyonel aile modeli, psikiyatrik tanı alan bir çocuk ve genellikle psikiyatrik tanı almayan ancak eşik altı tanı kriterlerinin görüldüğü ebeveynleri kapsamaktadır. Patolojik aile modelinde ise, neredeyse tüm aile bireylerinin tamamının psikiyatrik bir tanısı bulunmaktadır. Disfonksiyonel ve patolojik aile modelleri, kuşaklararası travma geçişi ve kuşaklararası psikopatoloji aktarımının etken ajanları olarak fonksiyon görmektedir ki, bu aile modellerinin yoğun bulunduğu toplumlarda “kuşaklararası fosilleşim” süreçleri hakim olmaktadır. Kuşaklararası fosilleşim, yanlış çocuk yetiştirme stillerini uygulayan disfonksiyonel ailelerin, arkaik bir “psikotoplumsal bilinç birliği” yaratarak gelişim karşıtı ve şiddet yanlısı toplumlara dönüşerek nesiller boyunca hüküm sürmesidir. Kuşaklararası psikopatoloji aktarımında olduğu gibi kuşaklararası travma geçişinde de en etken ajan, disfonksiyonel aile modelini benimseyen ebeveynlerdir. Ambivalan ve çalkantılı ilişki dinamikleriyle karakterize bir “yanlış çocuk yetiştirme stili” olarak çocukluk çağı travmalarının yoğun bir şekilde deneyimlendiği disfonksiyonel aile modeli, oldukça manipülatif ve psikopatojen bir yapıya sahiptir. Bu manipülatif ve psikopatojen yapı köklerini, geçmişten günümüze belirli oranda korunarak kuşaklararası uzamda geçiş yapan kronik çocukluk çağı travmalarından ve ardıl yanlış çocuk yetiştirme stillerinden almaktadır. Dissoanaliz kuramına göre kuşaklararası travma geçişinin ve kuşaklararası psikopatoloji aktarımının önlenmesi için doğru çocuk yetiştirme stillerinin tüm dünyada yaygın bir şekilde uygulanması gerekmektedir ki anne ve babalar, ruhsal açıdan sağlıklı ve fonksiyonel hayatlarıyla kendi evlatlarına sağlıklı ve fonksiyonel bir aile ortamını öğretebilirler. Sonuç olarak Öztürk tarafından geliştirilen ve çocuklar ile anne ve babalar arasında güven odaklı duygusal karşılıklılığın kurulmasını imkanlı kılan ve ebeveynlerin yaşam deneyimleriyle evlatlarının psikososyal gelişimleri adına optimal seviyedeki uyum odaklı ana kural ve normları öğreten “Doğal ve Rehber Ebeveynlik Stili”, ruhsal açıdan sağlıklı bireylerin ve toplumların inşasındaki en kritik yapıtaşıdır.
Anahtar kelimeler: Aile psikopatolojisi, normal aile, görünürde normal aile, disfonksiyonel aile modelleri, patolojik aile, doğal ve rehber ebeveynlik stili
Kaynak gösterimi
Öztürk, E., & Derin, G. (2022). Aile Psikopatolojisi ve Disfonksiyonel Aile Modelleri. In Abstract Proceedings. VIII. Uluslararası TURKCESS Eğitim ve Sosyal Bilimler Kongresi.

