Bildiri · 2022

TÜRKÇE DERS KİTAPLARINDAKİ ÖYKÜLEYİCİ METİNLERİ ANLAMA SORULARININ ÖYKÜLEYİCİ METİN YAPISINA UYGUNLUĞU

VIII. Uluslararası TURKCESS Eğitim ve Sosyal Bilimler Kongresi

Yazarlar

  1. Yaşar ARIKSunan yazarSorumlu yazarMilli Eğitim Bakanlığı
  2. Ahmet BALCIHatay Mustafa Kemal Üniversitesi

Öz

Türkçe dersleri ile geliştirilmesi amaçlanan dil becerilerinin kazandırılmasında metinler önemli bir işleve sahiptir. Eğitim sürecinin vazgeçilmez unsurlarından olan ders kitapları Türkçe dersi için de önem arz eder. Bu bağlamda Türkçe ders kitapları aynı zamanda ders işleme sürecinin ana materyali konumundaki metinlerin toplandığı bir antoloji özelliği gösterir. Türkçe ders kitaplarında bulunan metinler öğretim programı hedefleri ve belirlenen ölçütlere uygun olarak seçilmektedir. Metinlerin seçimindeki ana unsurlardan biri de metin yapısıdır. 2019 Türkçe Dersi Öğretim Programında metinlerin bilgilendirici metin, öyküleyici metin ve şiir sınıflamasına uygun olarak seçilmesi beklenmektedir. Metin seçimindeki bu sınıflama ders işleme süreci ve etkinlikleri de doğrudan etkilemektedir. Seçilen metinler ait oldukları metin yapısını iyi temsil etmeli, hazırlanan etkinlik ve sorular bu yapıların öğretimini desteklemelidir. Bu bilgiler doğrultusunda bu araştırmanın amacı Türkçe ders kitaplarındaki öyküleyici metinlere ait anlama sorularının metin yapısı öğretimini ne düzeyde desteklediğini tespit etmek olarak belirlenmiştir. Bu amaçla Türkiye’de ortaokullarda 2021-2022 öğretim yılında kullanılan sekiz ders kitabındaki öyküleyici metinlere ait anlama soruları incelenmiştir. Ders kitapları elektronik olarak EBA (Eğitim Bilişim Ağı) platformundan elde edilmiştir. Türkçe ders kitapları içinde yer alan tiyatro, dinleme ve serbest okuma metinleri kapsam dışında bırakılmıştır. Araştırma durum çalışması olarak desenlenmiş, veriler doküman incelemesi ile toplanmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde öyküleyici metin yapısı özelliklerine uygun olarak plan, olay, şahıs/varlık kadrosu, mekân, zaman, anlatıcı ve metin türü niteliklerine uygun bir sınıflama ve inceleme yapılmıştır. Elde edilen bulgular etkinliklerin çoğunlukla metin içeriğine yönelik anlama sorularını içerdiğini, diğer unsurlara daha az yer verildiğini göstermektedir.

Anahtar kelimeler: Türkçe öğretimi, Türkçe ders kitabı, öyküleyici metin, anlama soruları.

Kaynak gösterimi

Arık, Y. ve Balcı, A. (2022). Türkçe ders kitaplarındaki öyküleyici metinleri anlama sorularının öyküleyici metin yapısına uygunluğu. Bildiri Özet Kitabı içinde. VIII. Uluslararası TURKCESS Eğitim ve Sosyal Bilimler Kongresi.