Yazarlar
Öz
Problem Durumu: Dijital iletişimin yaygınlaşmasıyla birlikte, insanların dijital ortamlarda sergiledikleri davranışların, yüz yüze iletişimdeki görgü kurallarına göre yeniden şekillenmesi gerekmektedir. Literatürde, dijital etik ve netiket konularında yapılan çalışmalar, bu alanda artan bir ilginin olduğunu göstermektedir (Koçyiğit, 2017). Dijital dünyanın adab-ı muaşeret kurallarını inceleyerek, sosyal medya ve diğer dijital platformlarda etik ve görgü kurallarının nasıl uygulanabileceğini ve bu kuralların toplumsal ilişkiler üzerindeki etkileri bu çalışmanın temel problem alanını oluşturmaktadır. Araştırma Yöntemi: Araştırma Yöntemi Araştırmanın Modeli Araştırma kapsamında, nitel araştırma yöntemlerinden doküman analizi kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Dijital dünyada adab-ı muaşeret kurallarının belirlenmesi ve uygulanması konusundaki mevcut literatür incelenmiş, sosyal medya ve dijital platformlarda etik davranışlarla ilgili mevcut durumlar incelenmiştir. Çalışma Grubu Araştırmada Türkçe ve İngilizce dillerinde ilgili alanda yapılmış çalışmalar taranmıştır. Google Scholar, Research Gate, Akademik Research, Educational Sciences, Library Genesis, Dergipark, Tylor ve Francis, Libra Omu, Uluslaraarsı Tez Merkezi, YÖK Tez Merkezi gibi veri tabanlarında “adabı muaşaret”, “netiquette”, “ dijital dünya”, “görgü kuralları”, ile ilgili anahtar sözcüklerle tarama yapılmıştır. Tam metin incelemesi yapılan çalışmalar "adabı muaşeret ve dijital dünya” başlıkları ile sınırlandırılmış olup, çok sayıda araştırma incelenmiştir. Veri Toplama Yöntemleri Bu araştırmada veri toplama yöntemi olarak literatür taraması kullanılmıştır. Araştırma, dijital dünyada adab-ı muaşeret kurallarının önemini ve uygulanabilirliğini incelemek için çeşitli akademik makaleler, kitaplar gibi kaynaklardan yararlanmıştır. Literatürde mevcut olan çalışmalar ve teoriler analiz edilerek, dijital platformlardaki görgü kuralları ve etik ilkeler detaylı bir şekilde ele alınmıştır.Araştırmanın temelini oluşturan veriler, dijital iletişim ve sosyal medya kullanımına ilişkin çeşitli çalışmalardan derlenmiştir. Bu bağlamda, özellikle dijital gözetim, mahremiyet, siber zorbalık ve siber ahlak gibi konulara odaklanılmıştır. Veri Analizi Literatür taramasında, dijital dünyada adab-ı muaşeret kuralları, etik davranışlar, gözetim ve mahremiyet konularında mevcut akademik çalışmalar incelenmiştir. Toplanan veriler, içerik analizi yöntemi kullanılarak incelenmiştir. Literatür taraması sonucu elde edilen bilgiler içerik analiziyle değerlendirilirilip dijital dünyada etik ve görgü kurallarının uygulanmasına yönelik genel eğilimler ortaya konmuştur. Bu analizler, dijital dünyada adab-ı muaşeret kurallarının belirlenmesi ve uygulanmasının önemini vurgulamaktadır. Beklenen Sonuçlar: Bu çalışmada beklenen sorunlar, dijital dünyada adab-ı muaşeret kurallarının belirlenmesi ve uygulanması sürecinde ortaya çıkabilecek zorlukları içermektedir. Farklı dijital platformlar arasında farklı görgü ve etik kuralları olması, kullanıcıların her platformda aynı kurallara uymasını zorlaştırabilir. Ayrıca, birçok kullanıcı dijital dünyada uyulması gereken etik kurallar ve görgü kuralları hakkında yeterli bilgiye sahip olmayabilir, bu da farkındalığın düşük olmasına neden olabilir. Gözetim ve mahremiyet sorunları da dijital platformlarda etik davranışların uygulanmasını zorlaştıran önemli bir faktördür. Geçici olarak, kullanıcıların farkındalığını artırmak amacıyla eğitim programları ve farkındalık kampanyaları düzenlenebilir. Dijital platformlarda etik kuralların benimsenmesini teşvik etmek için kullanıcıların bu kurallara uyma düzeyini izleyen ve gerektiğinde müdahale eden mekanizmalar geliştirilebilir. Bu geçici çözümler, dijital dünyada daha etik ve saygılı bir iletişim ortamının oluşturulmasına katkı sağlayacağı düşünülmektedir. Kaynakça: Freberg, K. (2019). Social Media for Strategic Communication Creative Strategies and Research-Based Applications. SAGE. Koçyiğit, B. K. M. (2023). Sosyal Medya İletişimi ve Netiket: Ev ve Dekorasyon Markası Üzerine Bir Araştırma Lyon, D. (2006). Günlük Hayatı Kontrol Etmek Gözetlenen Toplum. İstanbul: Kalkedon Yayıncılık
Anahtar kelimeler: adabı muaşaret”, “netiquette”, “ dijital dünya”, “görgü kuralları
Kaynak gösterimi
İşeri, R. ve Şiraz, F. (2024). Adab-ı Muaşeret ve Dijital Dünya: Sosyal Medyada Görgü Kuralları: Derleme Araştırma. Bildiri Özet Kitabı içinde. X. Uluslararası TURKCESS Eğitim ve Sosyal Bilimler Kongresi.

