Yazarlar
Öz
Problem Durumu: Demografik değişimler, süregelen göç eğilimi ve dünyanın küçülmesi, farklı etnik kökenlerin, kültürlerin ve dillerin bir arada yaşamasını kaçınılmaz hale getirmiştir. Bu kültürel çeşitlilik ortamından etkilenen kurumlardan biri de üniversitelerdir. Öğrenci çeşitliliğinin artması, teknolojik gelişmeler ve küreselleşme ile birlikte yüksek öğretim kurumları çeşitli sorunlarla karşı karşıya kalmıştır (Gümüş & Gülmez, 2019). Bu sorunlardan biri de iyi yönetildiğinde büyük kazanımları olan çok kültürlülüğün, gerekli yönetim becerileri ile desteklenmediğinde bir çeşit adaletsizliğe dönüşmesidir. Schoorman ve Bogotch'a (2010) göre, bir eğitimcinin kültürel çeşitlilik, çok kültürlü yeterlilik ve sosyal adalet sorumluluğu konusunda farkındalık geliştirmesi uzun vadeli bir gelişim sürecidir ve bunlar çok kültürlü eğitimin özellikleridir. Çeşitlilik, kapsayıcılık, eşitlik ve erişim kavramları son yıllarda üniversitelerin liderlik ve yönetim anlayışının bir parçası haline gelmiştir (Owen, 2009). Üniversitelerin çok kültürlü ortamlar olduğu ve buna göre yönetilmesi gerektiği üzerinde tartışılmalar olsa da farklılıkların doğurduğu sosyal adaletsizlik üzerinde durulması ve çözüm getirilmesi Türkiye bağlamında eksik kalmıştır. Bu bağlamda bu araştırma, üniversitelerde yöneticilik görevi yapan akademisyenlerin sosyal adalet liderliğine ilişkin görüş ve uygulamalarını ortaya çıkarmayı amaçlamaktadır. Araştırma Yöntemi: Araştırma, temel nitel araştırma deseninde tasarlanmıştır. Araştırmanın katılımcılarını Yıldız Teknik Üniversitesi’nde çeşitli fakültelerde dekanlık, bölüm başkanlığı ve bölüm başkanı yardımcılığı yapan yöneticiler oluşturmaktadır. Örnekleme yöntemi amaçlı örnekleme yöntemlerinden maksimum çeşitlilik örnekleme yöntemidir. Üniversitedeki farklı fakültelere ulaşılarak çeşitlilik sağlanmaya çalışılmaktadır. Bu örnekleme yönteminin tercih edilmesinin nedeni grubun çeşitliliğini arttırarak üniversite genelinde bir sonuca ulaşmaktır. Araştırmanın verileri görüşme yöntemiyle toplanmıştır. Verilerin analizinde içerik analizi kullanılmıştır. Beklenen Sonuçlar: Dünyadaki genel eğilim sonucunda eğitim kurumlarında ve özellikle üniversitelerde artmakta olan etnik ve kültürel çeşitlilik ve bunun nasıl yönetileceği konusu araştırmacıların ilgisini çekmektedir. Bu bağlamda son yıllarda çok kültürlü eğitim, kapsayıcı eğitim, eğitimde sosyal adalet farklılıkların doğru yönetilmesi için önem kazanan konuların başında gelmektedir. Bu araştırma ile ülkemizde yükseköğretim kurumlarında yöneticilik yapan akademisyenlerin sosyal adalet liderliğine ilişkin bakış açısı ve uygulamaları ortaya çıkarılmıştır. Okullarda dezavantajlı bireylerin yönetimine ve üniversitelerde çok kültürlülüğün yönetimine ilişkin mevcut araştırmalar bulunmakla birlikte, üniversitelerde dezavantajlı bireylerin yönetimine ilişkin araştırmalara ihtiyaç olduğu düşünülmektedir. Projenin çıktıları, üniversite yöneticilerin sosyal adaleti sağlamadaki eksiklikleri ve güçlüklerini ortaya çıkarmayı amaçlamaktadır. Araştırmanın beklenen sonuçlarından biri de yükseköğretim kurumlarının mevcut işleyişindeki aksaklıkların giderilmesi ile ilgili araştırmacılara, yükseköğretim politikası geliştirenlere ve yükseköğretim yöneticilerine bilgi vermesi ve hem teorinin hem de pratiğin gelişimini sağlamasıdır. Mevcut politikaların ve yönetici uygulamalarının olumlu ve olumsuz taraflarını göstererek araştırmanın, literatürde yeni bir alan açarak eğitim yönetimi ve yükseköğretim yönetimi alanına katkı sağlaması beklenmektedir. Kaynakça: Gümüş, S., & Gülmez, D. (2020). Yükseköğretimde kurumsal yönetim: Akademik birimlerin yönetim süreci ve karşılaşılan sorunlar. Yükseköğretim Dergisi, 10(1), 73-85. https://doi.org/10.2399/yod.19.016 Owen, S. (2009). Priviliged Social identities and diversity leadership in higher education. The Review of Higher Education, 32(2), 185-207. https://doi.org/10.1353/rhe.0.0048 Schoorman, D., & Bogotch, I. (2010). Moving beyond ‘diversity’to ‘social justice’: the challenge to re‐conceptualize multicultural education. Intercultural Education, 21(1), 79-85.
Anahtar kelimeler: Sosyal Adalet Liderliği, Eğitim Yönetimi, Yükseköğretim Yönetimi
Kaynak gösterimi
Yalçın, Z., Tabancalı, E. ve Er, E. (2024). Yükseköğretim Kurumlarında Yöneticilik Görevi Yapan Akademik Personelin Sosyal Adalet Liderliğine İlişkin Görüş ve Uygulamaları. Bildiri Özet Kitabı içinde. X. Uluslararası TURKCESS Eğitim ve Sosyal Bilimler Kongresi.

