Bildiri · 2024

Okul Öncesi Öğretmen Adaylarının Çevre Kirliliğine Yönelik Tutumlarının Bazı Değişkenlere Göre İncelenmesi

X. Uluslararası TURKCESS Eğitim ve Sosyal Bilimler Kongresi

Yazarlar

  1. Hilal KAROĞLUSunan yazarSorumlu yazarBayburt Üniversitesi Eğitim Fakültesi Temel Eğitim Bölümü Okul Öncesi Eğitimi Anabilim Dalı

Öz

Problem Durumu: Çevreye karşı sorumluluk bilincinin sağlanması gelecek kuşakların sağlıklı yaşam sürebilmelerine olumlu katkı sağladığı düşünülmektedir. Çevreye karşı duyarsız olan toplumlarda bireyler, çevresel tutum ve davranış geliştiremeyecek olması nedeniyle çevreye sorun yaratmaya devam edebilir (Hamarat vd., 2014). Yapılan bir çalışmada Özata Yücel ve Özkan (2018) öğretmen adaylarının çevre sorunu algısının aldıkları derslere rağmen yeterli düzeye ulaşmadığı ortaya çıkmıştır. Başka bir çalışmada Erdaş Kartal ve Ada (2019) okul öncesi öğretmen adaylarının geri dönüşümün önem ve amacı ile ilgili görüşlerinin yeterli, geri dönüşüm için yapılabilecekler ve geri dönüştürebilir maddeler ile ilgili bilgilerinin ise sınırlı kaldığı ortaya çıkmıştır. Alan yazında çevre ile ilgili çalışmalardan bazılarına bakıldığında; Arık ve Yılmaz (2017)’ın çalışmasında elde edilen bulgular arasında fen bilimleri öğretmen adaylarının çevre tutum düzeyinin cinsiyete göre anlamlı farklılaştığı; yaş, mezun olunan lise, anne-baba eğitim durumuna göre anlamlı düzeyde farklılaşmadığı yer almaktadır. Yapılan başka bir çalışmada Yıldırım, Bacanak ve Özsoy (2012) öğretmen adaylarının çevre sorunlarına karşı duyarlılıklarının sınıf düzeylerine göre farklılaştığı, cinsiyete göre ise anlamlı olarak farklılaşmadığı bulgusunu elde etmiştir. Öğretmen adaylarının; çevre bilgi puanlarının mezun oldukları lise türüne göre farklılaştığı; çevre eğitimi dersi alıp almama, cinsiyet ve bulunulan sınıf düzeyine göre anlamlı düzeyde farklılaşmadığı (Akyol, 2014), çevre sorunlarına yönelik tutumların ebeveynlerin eğitim düzeylerine göre farklılaştığı cinsiyet, üniversiteye gelmeden önce yaşadıkları yere göre anlamlı farklılık göstermediği (Polat ve Kırpık, 2013) elde edilen bulgular arasında yer aldığı görülmüştür. Erken yılların insan yaşamında önemli olduğu bilinir. Bu yıllarda yapılan bilinçlendirme çalışmalarında yetişkinlerin rol almasının değer taşıdığı söylenebilir. Okul öncesi öğretmen adaylarının çevre kirliliğine yönelik tutumlarının çocukların çevreye yönelik davranışlarını etkileyebileceği düşünüldüğünden öğretmenlerin çevre kirliliğine yönelik tutumlarının önemli olduğu ifade edilebilir. Araştırma Yöntemi: Bu araştırmada betimsel tarama modeli kullanılmıştır. Ölçekten alınan puanların değişkenlere göre farklılaşıp farklılaşmadığı incelenmiştir. Araştırmanın veri grubunu Bayburt Üniversitesi Eğitim Fakültesi Okul Öncesi Öğretmenliği bölümünde öğrenim gören öğretmen adayları oluşturmuştur. Bu araştırmada veri toplama aracı olarak; araştırmacı tarafından hazırlanan Kişisel Bilgiler Formu ile Özcan ve Arık (2019) tarafından geliştirilen Çevre Kirliliğine Yönelik Tutum Ölçeği kullanılmıştır. Verilerin çözümlenmesinde uygun test teknikleri seçilmiştir. Beklenen Sonuçlar: Araştırma sonucunda öğretmen adaylarının çevre kirliliğine yönelik tutumlarının sınıf düzeyine, kardeş sayısına, üniversiteye gelmeden önce yaşanılan yere, çevre ile ilgili ders alma durumuna, lise türüne, anne-baba eğitim düzeyine göre anlamlı düzeyde farklılaşmadığı buna karşın cinsiyete göre anlamlı düzeyde farklılaştığına ulaşılmıştır. Kaynakça: Akyol, B. (2014). İlköğretim öğretmen adaylarının çevresel tutum ve çevre bilgi düzeyleri üzerine bir çalışma (Tez no. 354095) [Yüksek lisans tezi, Niğde Üniversitesi-Niğde]. Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı Tez Merkezi. Arık, S., & Yılmaz, M. (2017). Fen bilimleri öğretmen adaylarının çevre sorunlarına yönelik tutumları ve çevre kirliliğine yönelik metaforik algıları. Kastamonu Eğitim Dergisi, 25 (3), 1147-1164. Erdaş Kartal, E., & Ada, E. (2019). Okul öncesi öğretmen adaylarının çevre problemleri ve geri dönüşüm hakkındaki görüşleri. YYÜ Eğitim Fakültesi Dergisi, 16 (1), 818-847. Hamarat, B., Güler, O., Duran, E., & Tufan, E. (2014). Çevresel tehdit, çevresel bilinç ve çevresel tutum, çevre odaklı davranışı etkiler mi? Çanakkale sivil toplum kuruluşları örneği. Uşak Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 7(2), 26-56. https://doi.org/10.12780/UUSBD354 Özata Yücel, E., & Özkan, M. (2018). Fen bilimleri öğretmen adaylarının çevre sorunları algılarındaki değişimin incelenmesi: Kocaeli Örneği. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi. 44, 146-160. Özcan, H., & Arık, S. (2019). Çevre kirliliğine yönelik tutum ölçeğinin geliştirilmesi: Geçerlik ve güvenilirlik çalışmaları. Iğdır Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 17, 425-456. Polat, A. G. S., & Kırpık, D. D. C. (2013). Öğretmen adaylarının çevre sorunlarına yönelik tutumları. Bartın University Journal of Faculty of Education, 2(1), 205-227. Yıldırım, C., Bacanak, A., & Özsoy, S. (2012). Öğretmen adaylarının çevre sorunlarına karşı duyarlılıkları. Kastamonu Eğitim Dergisi, 20 (1), 121-134.

Anahtar kelimeler: okul öncesi, öğretmen adayı, çevre kirliliği

Kaynak gösterimi

Karoğlu, H. (2024). Okul Öncesi Öğretmen Adaylarının Çevre Kirliliğine Yönelik Tutumlarının Bazı Değişkenlere Göre İncelenmesi. Tam Bildiri Kitabı içinde. X. Uluslararası TURKCESS Eğitim ve Sosyal Bilimler Kongresi.