Yazarlar
Öz
Problem Durumu: Tarih, tarihi olaylar, tarihi kişiler tiyatro tarihi boyunca oyun yazarının temel malzeme kaynaklarından birisi olmuştur. Yazarlar tarihi hem malzeme hem de bugünü ve geçmişi sorgulamak için bir araç olarak kullanmışlardır. Selim İleri'nin Allahaısmarladık Cumhuriyet adlı oyunu yazarın okurları için bir şaşırtmacadır. Bu tiyatro oyunu ile mazide kalan, geri dönüşü imkansız güzellikleri önümüze koyuyor. Cumhuriyet'in dört kadınının bireysel dramını anlatır. Milli Mücadele ve Cumhuriyet'in kuruluş yıllarında geçen oyunda dönemin tarihe geçmiş dört kadını var: Halide Edip Adıvar, Afife Jale, Fikriye Hanım ve Latife Hanım. Yıllarca okul kitaplarından tanıdığımız bu cesur kadınlar bu kez farklı yönleriyle karşımıza çıkmaktadır. Araştırma Yöntemi: Bu araştırmada nitel araştırma yöntemi kullanılmıştır. Nitel araştırmaların tasarlanması ve yürütülmesi sürecinde araştırmacılar, esnek ve dinamik bir çalışma alanına sahip olurlar. Araştırma sürecinin her basamağında araştırmacıların yeni yöntem ve yaklaşımlar geliştirebilmesi ve araştırmanın etkisini arttıracak yeni düzenlemeler yapabilmesi olarak ifade edilen esneklik, nitel araştırmanın araştırmacıya sunduğu temel özelliklerindendir. Araştırmacının yeni bilgilere erişimine olanak sağlayan esneklik, keşfedici bir yaklaşıma da izin verir. Keşfedici yaklaşım nitel araştırma içinde sıklıkla başvurulan ve araştırma verilerinin yeni verilerle çeşitlendirilip detaylandırılmasını sağlayan önemli bir nitelik olmasının yanında, özellikle veri toplamanın görece zor olduğu veya az çalışılmış konuların incelenmesinde kullanışlı bir yaklaşımdır Nitel araştırma; gözlem, görüşme ve doküman analizi gibi nitel veri toplama tekniklerinin kullanıldığı, algılar ve olayların doğal ortamda gerçekçi ve bütüncül bir biçimde ortaya konmasına yönelik nitel bir sürecin izlendiği araştırma yaklaşımıdır (Yıldırım ve Şimşek, 2005). Beklenen Sonuçlar: Allahaısmarladık Cumhuriyet oyunu tarihimize damgasını vurmuş olan Cumhuriyet'in dört kadını ele alır. Selim İleri'nin inceliklerle harmanlayıp bütünlediği bu oyun Cumhuriyet'i anılarla capcanlı kılarken yaşamın telaşından görmeyi unuttuğumuz kişileri de hatırlatıyor. Selim İleri Türk tarihinin çok önemli bir dönemini konu alan bir oyun yazmıştır. Milli Mücadele ve Cumhuriyet'in kuruluş yılları. Tarihsel gerçekliğe bağlı kalınmış ve bazı olaylar aynen aktarılmıştır. Yaşadıklarıyla tarihe geçmiş, haksızlığa uğrayan, anlaşılamayan kadınları konu alan oyunda bir bakıma bu kişiler ve onları ortaya çıkaran koşullar sorgulanmıştır. Allahaısmarladık Cumhuriyet oyunu sahne tekniğine uygun yazılmıştır. Selim İleri'nin bu oyunu yazıldığı dönemde sahnelenerek ödüller kazanmıştır. Dram sanatına hakim olan yazar tarafından başarılı bir tarih dramı örneği ortaya konulmuştur. Selim İleri'nin anlatımında tarihi malzeme çağdaş anlamda ele alınmış, yazarın kendine has üslubu ile sentezlenerek günümüz insanına aktarılmıştır. Kaynakça: Enginün, İ. (2006).Cumhuriyet Dönemi Türk Edebiyatı. İstanbul: Dergah Yayınları. İleri, S.(1995). "Allahaısmarladık Cumhuriyet", Cahide, Ölüm ve Elmas. İstanbul: Yapı Kredi Yayınları. Şengül, A. (2008). Cumhuriyet Döneminde Tarihi Tiyatro. Ankara: Alp Yayınevi. Yıldırım, A. ve Şimşek, H. (2016). Sosyal Bilimlerde Nitel Araştırma Yöntemleri, Ankara: Seçkin
Anahtar kelimeler: Selim İleri, Tarih, Tiyatro, Kadın, Değişim
Kaynak gösterimi
Şen, L. (2024). Selim ileri’nin allahaısmarladık cumhuriyet adlı tiyatro oyununun kadın kahramanlarının gözünden tahlil edilmesi. Bildiri Özet Kitabı içinde. X. Uluslararası TURKCESS Eğitim ve Sosyal Bilimler Kongresi.

