Yazarlar
Öz
Problem Durumu: Okul öncesi eğitimin çocuğun hızlı gelişim gösterdiği ve gelecekte nasıl bir birey olacağının temelinin atıldığı kritik bir dönem olduğunu söylemek mümkündür. Bu dönemde çocuklar, sosyal, iletişim, öğrenme ve analitik düşünme becerilerini geliştirirken, aynı zamanda kişilik gelişimleri de önemli ölçüde şekillenmektedir (Kundakçı, 2013). İlkokula hazırlanılan bu süreçte, araştıran ve sorgulayan bireyler yetiştirmek, okul öncesi eğitimin en önemli hedeflerinden biridir. Ancak, bu hedeflere ulaşmak için okul öncesi eğitimde bütçe yönetimi kritik bir rol oynamaktadır. Öyle ki eğitim kurumlarının, çocukların ihtiyaçlarını en iyi şekilde karşılayabilmesi için yeterli ve nitelikli araç gereçlere sahip olması gerekmektedir. Maddi kaynakların eksikliği, yardımcı personel yetersizliği, okulun bulunduğu sosyo-ekonomik çevreden kaynaklı maddi imkanlara erişimde yaşanan sorunlar, bu süreçte eğitimin kalitesini etkileyebilmektedir. Bu bağlamda, okul yöneticilerinin bu sorunları bir bütün olarak ele alıp etkin bir bütçe yönetimi yürütmeleri gerekmektedir. Etkin bütçe yönetimi, eğitimin kalitesini artırarak, çocukların hem akademik hem de sosyal becerilerinin gelişimine önemli katkılar sağlayacaktır. Bu nedenle, okul öncesi eğitimde bütçe yönetiminin eğitim sürecinin başarısı için kritik bir öneme sahip olduğu söylenebilir. Bu kapsamda bu çalışma, okul öncesi eğitim kurumlarında görev yapan yöneticilerin bütçe yönetimiyle ilgili yaşadıkları sorunları ve bu sorunlara yönelik çözüm önerilerini belirlemek amacıyla yürütülmüştür. Bu amaç doğrultusunda araştırmada aşağıdaki alt problemlere yanıt aranmıştır: 1.Okul öncesi eğitimde bütçe yönetimine ilişkin yönetici görüşleri nelerdir? 2.Okul öncesi eğitimde bütçe yönetiminde karşılaşılan sorunlara ilişkin yönetici görüşleri nelerdir? 3. Okul öncesi eğitimde bütçe yönetiminde karşılaşılan sorunların eğitim-öğretim süreçleri üzerindeki etkisine ilişkin yönetici görüşleri nelerdir? 4. Okul öncesi eğitimde bütçe yönetiminde karşılaşılan sorunların çözümüne yönelik önerilerle ilgili yönetici görüşleri nelerdir? Araştırma Yöntemi: Bu çalışma, nitel araştırma yaklaşımlarından olgubilim (fenomenoloji) deseni kullanılarak yürütülmüştür. Araştırmanın çalışma grubunu, 2023-2024 eğitim öğretim yılında İstanbul ilinde kamuya bağlı bağımsız anaokulları, uygulama anaokulları ve anasınıflarından sorumlu 15 okul yöneticisi oluşturmuştur. Çalışma grubunun belirlenmesinde amaçlı örnekleme yöntemlerinden ölçüt örnekleme yöntemi kullanılmıştır. Veri toplama aşamasında, yarı yapılandırılmış görüşme tekniği kullanılmış ve çalışmanın verileri araştırmacılar tarafından oluşturulan görüşme formu aracılığıyla toplanmıştır. Karasar’a (2010) göre bu görüşmeler katılımcıların esnek bir şekilde deneyimlerini paylaşmalarını sağlamaktadır. Veri analizinde, içerik analizi tekniği kullanılarak önceden belirlenen kuramsal çerçeve dikkate alınmış, tema ve alt temalar oluşturulmuştur. Beklenen Sonuçlar: Araştırma sonucunda, bütçe yönetimine ilişkin yönetici görüşlerinin genellikle devlet katkıları ve ödenekleri, velilerden alınan katkı payları, bütçe planlaması ve yönetimi, okul komisyonları ve karar alma süreçleri ile sosyo-ekonomik faktörler üzerinde yoğunlaştığı ortaya çıkmıştır. Karşılaşılan sorunlar açısından ele alındığında, yöneticilerin velilerden alınan katkı payları, personel giderleri, ihale süreçleri, şeffaflık ve iletişim, bürokratik engeller, ekonomik koşullar, devlet katkıları ve ödenekler ile kurum içi iş birliği konularında sorunlarla karşılaştıkları bulunmuştur. Araştırmaya katılan yöneticiler, bütçe yönetimiyle ilgili yaşanan sorunların en çok öğretim süreçleri, öğrenci başarısı ve öğretmen performansı üzerinde olumsuz etkilerinin olduğunu belirtmiştir. Son olarak okul öncesi eğitimde bütçe yönetiminde yaşanılan sorunların çözümüne yönelik okullarda kaynak ve enerji tasarrufunun yapılması, ailelerin bilinçlendirilmesi ve katkılarının artırılması, bütçe yönetimine ilişkin eğitimlerden yararlanılması ve harcamaların şeffaf şekilde yürütülmesi gibi öneriler yönetici görüşleriyle ortaya konmuştur. Kaynakça: Karasar, N. (2010). Bilimsel araştırma yöntemi. Ankara: Nobel Yayın Dağıtım Kundakçı, S. (2013). Tokat ili örneğinde zorunlu okul öncesi eğitim pilot uygulamasının değerlendirilmesi (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Tokat, Gaziosmanpaşa Üniversitesi.
Anahtar kelimeler: Bütçe, bütçe yönetimi, okul yöneticisi, okul öncesi eğitim
Kaynak gösterimi
Demir, D. M. ve Katıtaş, S. (2024). Okul Öncesi Eğitimde Bütçe Yönetimi, Yaşanan Sorunlar ve Çözüm Önerileri. Bildiri Özet Kitabı içinde. X. Uluslararası TURKCESS Eğitim ve Sosyal Bilimler Kongresi.

