Bildiri · 2024

Lider-üye Etkileşimini İnceleyen Lisansüstü Tezlere İlişkin Sistematik Bir Derleme

X. Uluslararası TURKCESS Eğitim ve Sosyal Bilimler Kongresi

Yazarlar

  1. Yener AKMANSunan yazarSorumlu yazarSüleyman Demirel Üniversitesi
  2. Gülşah İMAMOĞLU AKMANMEB

Öz

Problem Durumu: Bu araştırmanın amacı 2014-2024 yılları arasında Türkiye’de yapılan lider-üye etkileşimi konulu lisansüstü tezlerin genel eğilimlerini belirlemek ve gelişim sürecini değerlendirmektir. Lider-üye etkileşimi teorisi (LÜE) lider ile çalışanlar arasındaki ilişkinin kalitesine odaklanan bir teoridir (Sparrowe ve Liden, 1997). Bu teoriye göre lider çalışanlar ile sürekli eşit ve tutarlı ilişkiler içerisinde olmamaktadır. LÜE kişiler arasında sürekli bir sosyal değişimin olduğunu belirterek farklı düzeylerde etkileşimlerin gelişeceğini işaret etmektedir (Graen ve Uhl-Bien, 1995). Diğer bir ifadeyle lider, çalışanlarla benzer ilişkiler içerisinde olmaktadır. Yüksek kaliteli ilişkilerde lider, çalışanlara destek, gelişim fırsatları ve mentörlük sunmaktadır. Düşük kaliteli ilişkilerde ise çalışanlar görev tanımlarının gerektirdiğini yaparken, lider ekstra bir fayda sağlamaz (Liden ve Maslyn, 1998). Bu durum LÜE’yi diğer liderlik türlerinin bazı varsayımlarından farklılaştırmaktadır. Bu araştırma lider-üye etkileşiminin kuram ve uygulama açısından yöneliminin nasıl olduğunun ve kavrama ilişkin toplu bir bakış açısının araştırmacılara kazandırılmasının belirlenmesi yönünden önemli görülmektedir. Araştırma Yöntemi: Sistematik derlemenin kullanıldığı bu araştırmanın çalışma grubunu Türkiye’de yayımlanmış yüksek lisans ve doktora tezleri oluşturacaktır. Lisansüstü tezlere Yükseköğretim Kurumu Ulusal Tez Merkezi üzerinden ulaşılacaktır. Tezlerin belirlenmesi sürecinde “lider-üye etkileşimi” ve “leader-member exchange” ifadeleri ile arama gerçekleştirilecektir. Bu bağlamda ulaşılacak tezler; tezin türüne, yayımlanma yılına, yöntemlerine, alanlarına, örneklemlerine, örneklem büyüklüğüne ve çalışılan konulara göre incelenecektir. Veri analizi yöntemi olarak içerik analizi kullanılacak ve veriler derinlemesine çözümlenecektir. Beklenen Sonuçlar: Araştırma sonucunda lider-üye etkileşimine yönelik tezlerin son yıllarda sayıca artacağı, nicel çalışmaların azalarak yerini nitel ve karma yöntemlere bırakacağı, çoğunlukla işletme alanında incelendiği, farklı meslek gruplarına yönelik veriler toplandığı ve örneklem büyüklüklerinin muhtemelen 300-500 katılımcı arasında olup orta büyüklükte örneklemlerde araştırmaların gerçekleştirildiği bulgularına ulaşılacağı b

Anahtar kelimeler: Lider-üye etkileşimi, lisansüstü tez, sistematik derleme

Abstract

eklenmektedir. Kaynakça: Graen, G. B., & Uhl-Bien, M. (1995). Relationship-based approach to leadership: Development of leader-member exchange (LMX) theory of leadership over 25 years: Applying a multi-level multi-domain perspective. The Leadership Quarterly, 6, 219-247. Liden, R. C., & Maslyn, J. M. (1998). Multidimensionality of leader–member exchange: An empirical assessment through scale development. Journal of Management, 24(1), 43-72. Sparrowe, R. T., & Liden, R. C. (1997). Process and structure in leader-member exchange. Academy of Management Review, 22(2), 522-552.

Kaynak gösterimi

Akman, Y. ve İmamoğlu Akman, G. (2024). Lider-üye Etkileşimini İnceleyen Lisansüstü Tezlere İlişkin Sistematik Bir Derleme. Bildiri Özet Kitabı içinde. X. Uluslararası TURKCESS Eğitim ve Sosyal Bilimler Kongresi.