Bildiri · 2024

Türkiye ve Finlandiya Eğitim Sistemlerinin Karşılaştırmalı Olarak İncelenmesi

X. Uluslararası TURKCESS Eğitim ve Sosyal Bilimler Kongresi

Yazarlar

  1. Gizem DUMANSunan yazarSorumlu yazarZonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi
  2. Murat İNCEZonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi Eğitim Programları ve Öğretim Anabilim Dalı

Öz

Problem Durumu: Bu araştırmanın amacı, Türkiye ve Finlandiya eğitim sistemlerinin eğitim felsefesi, eğitim yönetimi, denetimi ve finansman yapısı, eğitim kademeleri, okullarının fiziki donanımları, eğitimde dijitalleşme süreçleri, öğretmen eğitimi ve istihdamı ve uluslararası sınavlardaki başarı durumlarının benzer ve farklı yönlerinin neler olduğunu karşılaştırmalı olarak incelemektir. PISA 2018 ve 2022 değerlendirmelerinde başarılı sonuçlar elde eden Baltık ülkesi Finlandiya, PIRLS 2021'de okuma becerileri kategorisinde de 2. sırada yer almıştır. Finli öğrencilerin uzun süredir uluslararası eğitim araştırmalarında OECD ortalamasının oldukça üzerinde bir performans gösterdiği açıktır. Bu karşılaştırma ile dünya üzerinde eğitim sistemlerinde yapılacak olan yeniliklere katkı sunulabilecektir. Araştırma, bilimsel araştırma yöntemlerinden tarama yöntemine dayalı olarak yürütülmüştür. Taranan kaynaklardan, iki ülkenin eğitim sistemleriyle ilgili yürürlükteki mevzuattan, resmi internet sayfalarında kayıtlı bilgi ve belgelerden, uluslararası kuruluşların ilgili raporlarından, karşılaştırmalı eğitim alanına ait kitaplar, tezler ve yayımlanan makalelerden yararlanılmıştır. Araştırma Yöntemi: Araştırma, bilimsel araştırma yöntemlerinden tarama yöntemine dayalı olarak yürütülmüştür. Taranan kaynaklardan, iki ülkenin eğitim sistemleriyle ilgili yürürlükteki mevzuattan, resmi internet sayfalarında kayıtlı bilgi ve belgelerden, uluslararası kuruluşların ilgili raporlarından, karşılaştırmalı eğitim alanına ait kitaplar, tezler ve yayımlanan makalelerden yararlanılmıştır. Karşılaştırmalı eğitim yaklaşımlarından yatay yaklaşımın benimsendiği betimsel bir araştırma olan çalışmada, ele alınan durumu ayrıntılarıyla anlatmak ve olası ilişkileri ortaya koymak üzere konu ile ilgili çalışmalar üzerinde doküman analizi yapılmıştır. Doküman analizi, araştırmanın konusu ile ilgili bilgi kaynaklarının analizi olup, dokümanlar nitel olarak yürütülen araştırmalarda ihtiyaç duyulan önemli veri kaynaklarıdır. Beklenen Sonuçlar: Öncelikle iki ülkenin eğitim felsefesi yaklaşımlarına ilişkin bulgu ve yorumlara yer verilmiştir. Ardından eğitim yönetimi, denetimi ve finansman yapısına değinilmiş, eğitim sistemlerinin kademeleri incelenmiş ve okulların fiziki yapılarına yer verilmiştir. Daha sonra eğitimde dijitalleşme süreçleri ile öğretmen eğitimi ve istihdamına ilişkin bulgu ve yorumlara değinilmiştir. Son olarak, uluslararası sınavlardaki başarı durumları hakkında araştırma bulguları paylaşılmıştır. Çalışmada ortaya çıkan bulgular şu şekildedir: Eğitim kalitesi ve öğrenci başarısı noktasında Finlandiya, PISA ve PIRLS gibi uluslararası sınavlarda üst sıralarda yer alırken, Türkiye ortalama başarı seviyesinde kalmaktadır. Finlandiya'da öğrencilerin fen, matematik ve okuma becerilerinde daha yüksek performans sergiledikleri görülmektedir. Eğitim yaklaşımı noktasında Finlandiya eğitim sisteminde öğrenci özerkliği, performansa dayalı değerlendirme ve esnek öğretim programı ön plandadır. Türkiye'de eğitim daha merkezi ve sınav odaklı bir yapıya sahiptir. Bu özerklik ve esneklik Finlandiya eğitim sisteminde başarıya katkı sağlamaktadır. Öğretmen nitelikleri ve itibarı noktasında ise şunlar söylenebilir: Finlandiya'da öğretmen olmak zorlu bir süreçtir ve bunun için yüksek nitelikli adaylar tercih edilmektedir. Türkiye'de öğretmen işe alımı ve eğitimi görece daha esnek, öğretmen maaşları ise Finlandiya ile karşılaştırıldığında daha düşük seviyede kalmaktadır. Eğitim finansmanı olarak Finlandiya, eğitim bütçesini GSYH'nin yüksek bir oranına denk düşürecek şekilde planlamaktadır. Türkiye’de ise eğitim harcamaları OECD ortalamasının altında kalmaktadır. Sonuç olarak, Finlandiya eğitim sistemi öğrenci merkezli, yüksek kaliteli ve esnek bir yapıya sahipken, Türkiye'nin eğitim sistemi daha merkezi, sınav odaklı ve altyapı sorunları olan bir görünüme sahiptir. Bu farklar, iki ülkenin eğitim başarısını doğrudan etkilemektedir. Kaynakça: Balcı, A. (Ed.). (2021). Karşılaştırmalı Eğitim Sistemleri. Ankara: Pegem Yayıncılık https://okm.fi/en/project-and-legislation https://www.educationfinland.fi/ https://www.oecd-ilibrary.org/sites https://www.oecd.org/pisa/ https://okm.fi/en/pisa-2022-en

Anahtar kelimeler: Karşılaştırmalı eğitim, Türkiye, Finlandiya

Kaynak gösterimi

Duman, G. ve İnce, M. (2024). Türkiye ve Finlandiya Eğitim Sistemlerinin Karşılaştırmalı Olarak İncelenmesi. Bildiri Özet Kitabı içinde. X. Uluslararası TURKCESS Eğitim ve Sosyal Bilimler Kongresi.