Yazarlar
Öz
Problem Durumu: Son zamanlarda yapay zeka ve teknoloji birçok ülkede ve Azerbaycan'ın eğitim alanında yaygın olarak kullanılmaktadır. Yapay zekanın eğitimde uygulanmasının modern eğitim sistemindeki bir takım zorlukların aşılmasında faydalı olduğu düşünülmektedir. Bu form, geniş bir potansiyel öğrenci yelpazesi için bilgi dağıtımının yoğunlaştırılmasının temelini oluşturur ve aynı zamanda yeni bilgi ve teknolojilerin tüketicileri arasında eğitimin pazar ortamının oluşmasına aktif olarak katkıda bulunur. Yapay zekanın eğitimde ilk uygulaması 1980 yılında masaüstü bilgisayarların sınıflarda kullanılmasıyla başlamıştır. Daha sonraki dönemlerde bunlara ek olarak bilgisayarların yerini alan başka cihazların da keşfedilmesiyle bu uygulama daha da yaygınlaşmıştır. Araştırmalar son dört yılda (2018-2022) yapay zekanın eğitimde kullanımının yaklaşık % 43 arttığını göstermektedir. Davranış teorisinin kurucusu psikolog Burrhus Frederic Skinner ve Ohio State Üniversitesi psikoloji profesörü olan Sidney Leavitt Pressey, yapay zekanın eğitimde kullanılması fikrini ilk olarak ortaya atan kişiler olmuşlardır. Yapay zekanın eğitimde uygulanması birçok sorunun çözümünde büyük rol oynamaktadır. Modern zamanlarda uzaktan eğitimin dönüşümünde yapay zeka önemli bir rol oynamıştır. Öncelikle yapay zeka, ders içeriğini öğrencilerin bireysel ihtiyaçlarına göre düzenleyerek öğrenme deneyimlerini geliştirir ve her öğrencinin kendi hızında ilerlemesine olanak tanır. İkincisi, birebir eğitime benzer şekilde gerçek zamanlı yardım ve geri bildirim sunan akıllı eğitim sistemleri sağlar. Ek olarak, yapay zeka destekli öğretmenler öğrencilerin sorularını yanıtlamak için her zaman hazır bulunarak erişilebilirlik düzeyini yükseltir. Yapay zeka ayrıca not verme gibi idari görevleri de otomatikleştirerek öğretmenlerin evrak işlerine daha az zaman ayırmalarına ve öğretmeye daha fazla odaklanmalarına olanak tanır. Yapay zekayla güçlendirilmiş sanal sınıflar daha etkileşimli ve ilgi çekici bir öğrenme ortamı yaratır. Yapay zeka, çok çeşitli çevrimiçi kaynaklara erişimi kolaylaştırır ve kaliteli eğitimi dünya çapında daha ulaşılabilir hale getirir. Dil işleme araçları ile anadili olmayan konuşmacıların kurs materyallerini daha iyi anlamalarına yardımcı olarak katılımı teşvik eder. Son olarak yapay zeka, veri analizi yoluyla ders tasarımında sürekli iyileştirmeyi destekler ve eğitim programlarının etkili ve alakalı kalmasını sağlar. Yapay zekanın eğitimde uygulanması konusunda Türkiye deneyiminin dikkate alınmasında fayda vardır. Dolayısıyla Türkiye'de bu alanda birçok konferans yapılmakta, projeler geliştirilmektedir. Eğitim Sanayi ve Teknoloji Enstitüsü'nün aldığı karara göre "Akıllı Sınıf Davranış Yönetimi" sisteminin hayata geçirilmesine karar verildi. Bu sistem sayesinde sınıflara kamera yerleştirilecek ve ders sürecinde öğrencilerin yüz ifadelerinden dersi ne kadar anladıklarını, dersin hangi bölümünün kendilerine daha kolay geldiğini, hangi bölümünün daha kolay öğrenildiğini tespit etmek mümkün olacaktır. Bu onlar için ilginç değildir ve öğretmenlerin sonraki derslerde en iyi öğretim yöntemini belirlemelerine yardımcı olacaktır. Son dönemde Bakü Devlet Üniversitesinde akıllı sınıfların oluşturulmasıyla birlikte öğrenci-öğretmen ilişkisinin ve öğrencilerin derse yönelik motivasyonlarının takip edilmesi, şüphesiz eğitim sisteminde bir takım iyileştirmeler yaratacaktır. Yapay zekanın eğitim sistemindeki uygulamaları henüz başlangıç aşamasındadır. Covid-19 salgınının hüküm sürdüğü 2020 yılında yapay zekanın uzaktan eğitimdeki rolünün ne kadar önemli olduğu ortaya çıkmıştır. Yapay zeka üretimi yapan firmaların okullarla iş birliği yapması gerekmektedir. Genel olarak yapay zeka, uzaktan eğitimin verimliliğini, erişilebilirliğini ve kalitesini önemli ölçüde artıracaktır.
Anahtar kelimeler: Uzaktan eğitim, yapay zeka, eğitim sistemi, bilgisayar ağları, bilginin dağıtımı.
Kaynak gösterimi
Agayev, T. (2024). Azerbaycan'da uzaktan eğitimde yapay zeka'nın rolü. Bildiri Özet Kitabı içinde. X. Uluslararası TURKCESS Eğitim ve Sosyal Bilimler Kongresi.

