Bildiri · 2024

Türkiye ve Kosova Perspektifinden Problem Davranışların Kültürel Bağlamda Karşılaştırılması

X. Uluslararası TURKCESS Eğitim ve Sosyal Bilimler Kongresi

Yazarlar

  1. Mustafa ÖZGENELSunan yazarSorumlu yazarİstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi
  2. Esin METLİLOEğitim Bakanlığı, Prizren, Kosova,
  3. Songül ÖZGENELMilli Eğitim Bakanlığı

Öz

Problem Durumu: Problem davranışlar, okul öncesi eğitimde sıkça karşılaşılan ve öğretmenlerin sınıf yönetimi süreçlerini zorlaştıran önemli bir konudur. Çocukların bu yaşlardaki davranışları, onların sosyal, duygusal ve bilişsel gelişimlerini etkileyebilir ve dolayısıyla eğitim süreçlerinde ciddi zorluklar yaratabilir. Problem davranışlar; saldırganlık, dikkat eksikliği, kurallara uymama ve sosyal ilişkilerde zorluklar gibi çeşitli şekillerde ortaya çıkabilir. Bu çalışma, Türkiye ve Kosova'daki okul öncesi öğretmenlerinin bu tür davranışlarla nasıl başa çıktıklarını ve bu davranışların kaynağını nasıl değerlendirdiklerini incelemektedir. Türkiye ve Kosova'da kültürel ve sosyal bağlamlar farklılık gösterdiğinden, öğretmenlerin bu konudaki deneyim ve stratejilerinin karşılaştırılması, okul öncesi eğitimde daha etkili müdahaleler geliştirmek için önemli bilgiler sunabilir. Bu bağlamda, öğretmenlerin istenmeyen davranışlarla ilgili görüşleri ve bu davranışlara yönelik uyguladıkları stratejilerin incelenmesi hem akademik hem de pratik açıdan değer taşımaktadır. Araştırma Yöntemi: Bu çalışma, Türkiye ve Kosova'daki okul öncesi öğretmenlerinin çocukların problem davranışlarına yönelik görüşlerini karşılaştırmayı amaçlayan nitel bir araştırmadır. Araştırma, derinlemesine veri toplamak için yarı yapılandırılmış yüz yüze görüşmeler kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Araştırmaya Türkiye'den 11 ve Kosova'dan 10 olmak üzere toplam 21 okul öncesi öğretmeni gönüllü olarak katılmıştır. Veriler, yarı yapılandırılmış görüşme formu aracılığıyla toplanmıştır. İlk olarak, görüşmelerden elde edilen veriler yazıya dökülmüş ve içerik analizi yapılarak çözümlenmiştir. Beklenen Sonuçlar: Bulgular, her iki ülkede de benzer ve farklı eğilimleri ortaya koymuştur. İstenmeyen davranışların kaynakları, sınıf yönetimine yönelik girişimler, bu davranışların öğretmenleri nasıl etkilediği ve bu davranışlarla başa çıkma stratejileri incelenmiştir. Türkiye'deki öğretmenlerin çoğu, çocukların sınıf kurallarına uymama, şiddet ve dikkat eksikliği gibi davranışlarla karşılaştıklarını belirtmiştir. Kosova'daki öğretmenler ise aynı zamanda uyku zamanı protestoları ve kendi isteklerini yerine getirme ısrarı gibi davranışları vurgulamıştır. Her iki ülkede, aile, çocuk ve toplumsal faktörlerin istenmeyen davranışların kaynağı olarak kabul edildiği görülmüştür. Öğretmenler, problem davranışların yönetimi stratejileri olarak öğrencilerle duygusal bağ kurma, sınıf kurallarını net bir şekilde vurgulama, iletişim kurma ve bireysel öğrenci ihtiyaçlarını anlama gibi yaklaşımlar benimsemişlerdir. Hem Türkiye hem de Kosova'daki öğretmenler, problem davranışların duygusal olarak onları etkilediğini ve yıprandıklarını belirtmişlerdir. Ancak Türkiye'deki öğretmenler meslekten uzaklaşma ve gelecek kaygısını daha fazla dile getirirken, Kosovalı öğretmenler ağlayan çocuklarla başa çıkmanın zorluklarını vurgulamışlardır. Bu çalışma, her iki ülkede okul öncesi eğitimde problem davranışlarına yönelik daha etkili stratejiler geliştirmek için kültürel ve sosyal faktörlerin dikkate alınmasının önemini vurgulamaktadır. Kaynakça: Alisianoğlu, F. ve Kesicioğlu, O. S. (2010). Okul öncesi dönem çocuklarının davranış sorunlarının çeşitli değişkenler açısından incelenmesi. Kuramsal Eğitimbilim, 3(1), 93-110. Gözün Kahraman, Ö. & Derdiyok, Z. S. (2024). Gelişim dönemlerine göre çocuklarda davranış problemlerinin öğretmen görüşlerine göre incelenmesi. Early Childhood Education Researches, 2(3), 1-26. Seven, Z. D. (2024). Problem davranışların nedenleri. S. Seven ve İ. Kaya (Ed.), Çocuklarda problem davranışlar: Anlama ve önleme içinde (s 20-28). IUC University Press. Yılmaz, İ. (2018). Okul öncesi dönemde çocukların bağlanma biçimi ile sosyal beceri ve problem davranışları arasındaki ilişkinin incelenmesi [Yüksek Lisans Tezi]. Üsküdar Üniversitesi, İstanbul.

Anahtar kelimeler: Problem davranışlar, Okul öncesi eğitim, kültürel farklılıklar

Kaynak gösterimi

Özgenel, M., Metlilo, E. ve Özgenel, S. (2024). Türkiye ve Kosova Perspektifinden Problem Davranışların Kültürel Bağlamda Karşılaştırılması. Bildiri Özet Kitabı içinde. X. Uluslararası TURKCESS Eğitim ve Sosyal Bilimler Kongresi.