Yazarlar
Öz
Problem Durumu: Günümüzün parlayan teknolojisi yapay zekâdır. Eğitimde kullanılan yapay zekâ uygulamaları yardımıyla öğrenme-öğretme, ölçme değerlendirme gibi farklı süreçlerdeki kalitenin artırılması ve verimin artırılması amaçlanmaktadır (Chen, Chen ve Lin, 2020; Naqvi, 2020). STEM eğitimi, bilim, teknoloji, mühendislik ve matematik (STEM) alanlarında eğitim gören bireylerin, problemlere yaratıcı bir bakış açısıyla yaklaşabilme yeteneğine sahip, özgür düşünebilen, sorgulayıcı, inovatif çözümler üretebilen, iletişim ve iş birliği kurabilen, dayanışmayı önemseyen bireyler olmaları bu eğitim yaklaşımının doğası gereği beklenmektedir. Öğretmenler, STEM eğitiminde teknoloji odaklı öğrenme senaryolarının hazırlanmasında gelişen teknolojilerle yenilikçi uygulamalara yer vermektedir. Bu araştırmada “STEM eğitiminde teknoloji odaklı öğrenme senaryoları hazırlayan öğretmenlerin, bu senaryoları hazırlarken yapay zekâ uygulamalarına yönelik görüşleri nedir?” sorusuna yanıt aranmaktadır. Problem durumuna uygun olarak STEM eğitiminde teknoloji odaklı öğrenme senaryoları hazırlayan öğretmenlerle görüşülerek senaryoların hazırlanma aşamasında yeni bir teknoloji olan yapay zekâ uygulamalarının kullanımına yönelik bakış açılarını ve deneyimlerinin belirlenmesi amaçlanmaktadır. Literatür incelendiğinde STEM öğrenme senaryosu hazırlamada yapay zekâ kullanımı ile ilgili bir araştırmaya rastlanmamıştır. Araştırmadan elde edilen bulguların, konuya ilişkin literatüre katkıda bulunacağı ve ayrıca öğretmenlere yeni bakış açıları kazandırılacağı düşünülmektedir. Araştırma Yöntemi: Araştırmanın çalışma grubunda teknoloji odaklı STEM öğrenme senaryosu hazırlayan 9 öğretmen bulunmaktadır. Katılımcıların seçiminde amaçlı örnekleme yöntemlerinden, ölçüt örnekleme yöntemi kullanılmıştır. Ölçütler: (i) Scientix Türkiye elçisi öğretmen olmak (ii)Teknoloji odaklı STEM senaryoları hazırlarken yapay zekâ deneyimine sahip olmak, olarak belirlenmiştir. Araştırma nitel araştırma yöntemi fenomenoloji deseni ile gerçekleştirilmiştir. Veri toplamada yarı yapılandırılmış görüşme formu aracılığıyla çevrim içi görüşmeler gerçekleştirilmiş ve sonuçların dökümü alınmıştır. Veriler tematik analiz yoluyla analiz edilmiştir. Beklenen Sonuçlar: Öğretmenlerin yapay zekâ ile ilgili deneyimlerine göre ders planı hazırlama, öğrenme senaryoları oluşturma, içerik geliştirme ve araştırma yapma ifadeleri ön plana çıkmıştır. STEM öğrenme senaryosu hazırlarken öğretmenler, özellikle gerçek dünya problemleriyle ilgili fikir edinme, içerik geliştirme ve alternatif senaryolar aracılığıyla en uygun öğrenme senaryosunu geliştirmede yapay zekâdan yararlanmaktadır. Öğretmenler öğrenme senaryosu hazırlamada yapay zekâ kullanmanın pratik ve nitelikli senaryo hazırlamaya destek olduğunu, zaman tasarrufu sağladığını ve alternatif fikirlerle zenginlik sağladığını belirtmiştir. Yapay zekâ henüz çok yeni bir teknoloji olduğu için etikle ilgili kaygılarının ve olduğunu, komut isteminin (prompt), ücretsiz sürüm kısıtlılıklarının zorluk yaratabildiğini ifade etmişlerdir. Bu bilgiler ışığında, öğretmenlerin yapay zekâ teknolojilerinden yararlanmasını kolaylaştırıcı yaygınlaştırma çalışmaları yapılabilir. Ayrıca yapay zekâ teknolojilerinin etik ve verimli kullanımıyla ilgili öğretmenlere eğitimler verilebilir. Kaynakça: Kaynakça Aydeniz, M. (2017). Eğitim Sistemimiz ve 21. Yüzyıl Hayalimiz: 2045 Hedeflerine İlerlerken, Türkiye için STEM Odaklı Ekonomik Bir Yol Haritası. Akarsu, M., Akçay, N. O., & Elmas, R. (2020). STEM eğitimi yaklaşımının özellikleri ve değerlendirilmesi. Boğaziçi Üniversitesi Eğitim Dergisi, 37, 155-175. Braun, V. & Clarke, V. (2006). Using thematic analysis in psychology. Qualitative research in psychology, 3(2), 77-101. Carslen, P. J. (2004). A review of global wine tourism research. Journal of wine research, 15(1), 5-13. Chen, L., Chen, P., & Lin, Z. (2020). Artificial intelligence in education: A review. Ieee Access, 8, 75264-75278. Elmas, R., Arslan, H. Ö., Pamuk, S., Pesman, H., & Sözbilir, M. (2021). Fen eğitiminde yeni bir yaklaşım olarak sistemsel düşünme. Turkiye Kimya Dernegi Dergisi Kısım C: Kimya Egitimi, 6(1), 107-132. Glesne, C. (2013). Nitel araştırmaya giriş (3. Baskı). (Çev: A. Ersoy ve P. Yalçınoğlu). Ankara: Anı Yayıncılık. Gökten, P. O. (2018). Hileli eylemlerin nedenlerine ilişkin paradigma değişimleri: Üçgen, elmas ve diğerleri. İşletme Araştırmaları Dergisi, 10(3), 655-669. McArthur, D., Lewis, M., & Bishary, M. (2005). The roles of artificial intelligence in education: current progress and future prospects. Journal of Educational Technology, 1(4), 42-80. Naqvi, S. M. M. R. (2020). Employee voice behavior as a critical factor for organizational sustainability in the telecommunications industry. PloS one, 15(9), e0238451. Slavinec, M., Aberšek, B., Gacevic, D., & Flogie, A. (2019). Monodisciplinarity in Science versus Transdisciplinarity in STEM Education. Journal of Baltic Science Education, 18(3), 435-449. Wardat, Y., Belbase, S., Tairab, H., Takriti, R. A., Efstratopoulou, M., & Dodeen, H. (2023). The influence of student factors on students’ achievement in the Trends in International Mathematics and Science Study in Abu Dhabi Emirate Schools. Frontiers in Psychology, 14, 1168032.
Anahtar kelimeler: STEM, yapay zekâ, öğrenme senaryosu
Kaynak gösterimi
Demir, R. ve Demir, M. (2024). Teknoloji Odaklı STEM Öğrenme Senaryolarında Yapay Zekâ Kullanımına Yönelik Öğretmen Görüşleri. Bildiri Özet Kitabı içinde. X. Uluslararası TURKCESS Eğitim ve Sosyal Bilimler Kongresi.

