Yazarlar
Öz
Problem Durumu: Bu araştırmada öğretmenlerin yaşam boyu öğrenme yaklaşımları ile öğretmenlik mesleğine yönelik tutumları arasındaki ilişkide yaşam doyumunun aracılık etkisi incelenmiştir. Yaşam doyumu kişinin hayata, çevresine, mesleğine yönelik tutumlarını ve kendini bilişsel olarak geliştirmesini de oldukça etkileyen bir olgudur. Bu düşüncelerden hareketle mevcut araştırmada, yaşam boyu öğrenme yaklaşımının öğretmenlik mesleğine yönelik tutumları etkileyip etkilemediği ve bu iki değişken arasında yaşam doyumunun yordayıcı bir etkisinin olup olmadığı araştırılmak istenmiştir. Araştırma Yöntemi: Yöntem Bu araştırmada, öğretmenlerin yaşam boyu öğrenme yaklaşımı ile öğretmenlik mesleğine yönelik tutumları arasındaki ilişkide yaşam doyumunun aracılık rolünü incelemek amacıyla nicel araştırma modellerinden yordayıcı korelasyonel araştırma yöntemi kullanılmıştır. Yordayıcı korelasyon araştırmalarında; değişkenler arasındaki ilişkiler incelenerek, değişkenlerin birinden yola çıkarak diğeri yordanmaya çalışılır (Büyüköztürk ve ark., 2010). Katılımcılar Bu araştırmanın katılımcıları, uygun (kolayda) örnekleme yöntemi kullanılarak belirlenen 177 kadın ve 184 erkek olmak üzere toplam 361 öğretmenden oluşmaktadır. Veriler çalışmaya gönüllü olarak katılan öğretmenlerden, 2022 yılı Mayıs ve Haziran ayı arasında yaklaşık bir aylık süre içerisinde, kesitsel olarak Google Formlar aracılığı Google Classroom üzerinden çevrimiçi toplanmıştır. Veri analiz Yöntemi Veri toplama aracı olarak Yaşam Boyu Öğrenme Eğilimi Ölçeği, Öğretmenlik Mesleğine Yönelik Tutum Ölçeği ve Yaşam Doyumu Ölçeği kullanılmıştır. Veriler Pearson moment çarpım korelasyonu, doğrulayıcı faktör analizi ve yapısal eşitlik modeli ile analiz edilmiştir. Beklenen Sonuçlar: Araştırmada, yaşam boyu öğrenme yaklaşımı ile öğretmenlik mesleği arasında pozitif yönlü bir korelasyon olacağı; ayrıca, yaşam boyu öğrenme eğilimi ile öğretmenlik mesleğine yönelik tutumlar arasında yaşam doyumunun yordayıcı bir etkisinin olacağı beklenmektedir. Kaynakça: Akgün, E. (2015). Lise öğretmenlerinin psikolojik sermaye düzeyleri ile yaşam doyum düzeyleri Arasındaki ilişki. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Sütçü İmam Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Kahramanmaraş. Alibekiroğlu, P. B., Akbaş, T., Bulut Ateş, F.,& Kırdök, O. (2018). Üniversite öğrencilerinde yaşam doyumu ile psikolojik sağlamlık arasındaki ilişkide öz anlayışın aracılık etkisi. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 27 (2), 1-17. Appleton, S.,& Song, L. (2008). Life satisfaction in urban China: Components and determinants. World Development, (36), 11. Aspin, D. N.,& Chapman, J. D. (2000). Lifelong learning: concepts and conceptions. International Jorunal of Lifelong Education, 19(1), 2-19. Başbay, M., Ünver, G.,& Bümen, N. T. (2009). Ortaöğretim alan öğretmenliği tezsiz yüksek lisans öğrencilerinin öğretmenlik mesleğine yönelik tutumları: boylamsal bir çalışma. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi Dergisi, 59(59), 345-366. Bigdeloo, M., & Bozorgi, Z. D. (2016). Relationship between the religious attitude, self-efficacy, and life satisfaction in high school teachers of mahshahr city. International Education Studies, 9(9), 58. Bilgin, H. (1996). Okul öncesi eğitim kurumlarında çalışan öğretmenlerin öğretmenlik tutumlarının incelenmesi. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Marmara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü. Boo, M. C., Yen, S. H., & Lim, H. E. (2016). A Note on Happiness and Life Satisfaction in Malaysia. Malaysian Journal of Economic Studies, 53(2), 261- 277. Bozoğlan, B. (2014). Çatışmanın yordayıcısı olarak sosyal destek ve yaşam doyumu. Kastamonu Eğitim Dergisi, 22(1), 161-175. Büyüköztürk Ş, Çakmak EK, Akgün ÖE, Karadeniz Ş,& Demirel F (2010) Bilimsel araştırma yöntemleri, 5. Baskı. Ankara: Pegem A. Candy, P.C. (1994). Lifelong learning and information literacy. Report for US. National Commision on Libraries and Information Science and National Forum on Information Literacy. Castilho, P., Carvalho, S.A., Marques, S., & Pinto-Gouveia, J. (2017). Self-compassion and emotional ıntelligence in adolescence: a multigroup mediational study of the ımpact of shame memories on depressive symptoms. Journal of Child and Family Studies, 26(3), 759-768. Çam, E.,& Üstün, A. (2016). Öğretmenlerin mesleki tutumları ile yaşam boyu öğrenme eğilimleri arasındaki ilişkisi. Hitit Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 1 9(1), 459-476. Çeçen, A. R. (2008). Üniversite öğrencilerinde yaşam doyumunu yordamada bireysel bütünlük (tutarlılık) duygusu, aile bütünlük duygusu ve benlik saygısı. Eğitimde Kuram ve Uygulama, 4(1), 19-30. Dağlı, A.,& Baysal, N. (2016). Yaşam Doyumu Ölçeğinin Türkçeye uyarlanması: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 15(59), 1250-1262. Demirel, M. (2008). Yaşam boyu öğrenmenin anahtarı: öğrenmeyi öğrenme. 2. Ulusal Eğitim Psikolojisi Sempozyumu. Kültür Üniversitesi, 22-23 Mart 2008, İstanbul. Öğrenme ve Öğrenme Bozuklukları, 133-145. Demirel, M.,& Akkoyunlu, B. (2010). Öğretmen adaylarının yaşam boyu öğrenme eğilimleri ve bilgi okuryazarlığı öz yeterlilik algıları. 10 th. International Educational Tecnollogy Conference, (26-28 Nisan, 2010), Boğaziçi Üniversitesi, İstanbul, Proceeding Book, Volume 2, 1126-1133. Diener, E. (1984). Subjective well-being. Psychological Bulletin, 95, 542–575. Diener, E., Emmons, R. A., Larsen, R. J.,& Griffin, S. (1985). The satisfaction with life scale. Journal of Personality Assessment, 49 (1), 71-75. Dilmaç, B.,& Ekşi, H. (2008). Meslek yüksekokullarında öğrenim gören öğrencilerin yaşam doyumları ve benlik saygılarının incelenmesi. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (20), 279-289. Gür Erdoğan, D.,& Arsal, Z. (2016). The development of lifelong learning trends scale (LLLTS). Sakarya University Journal of Education, 6(1), 114-122. Haybron, D.M. (2004). Happiness and The Importance of Life Satisfaction. Delivered at the Department of Philosophy, University of Arizona. Holinka, C. (2015). Stress, emotional intelligence, and life satisfaction in college students. College Student Journal, 49(2), 300-311. Kahramanoğlu, R., Yokuş, E., Cücük, E., Vural, S.,& Şiraz, F. (2018). Öğretmenlik Mesleğine Yönelik Tutum Ölçeği (ÖMYTÖ) geçerlik ve güvenirlik çalışması. Turkish Studies, Educational Sciences, 13(11), 1669-1686. Karakuş, C. (2013). Meslek yüksek okulu öğrencilerinin yaşam boyu öğrenme yeterlikleri. Journal of Research in Education and Teaching, 2(3), 26-35. Kırdök, O., & Alibekiroğlu, P. B. (2016). Üniversite öğrencilerinde psikolojik doğum sırası ve yaşam doyumunun kariyer kararı yetkinlik beklentisini yordama gücünün incelenmesi. Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 9(47), 497- 503. Knapper, C.K., & Cropley, A. (2000). Lifelong learning in higher education. London: Kogan Page. Konokman, Y.G.,& Yelken, Y. T. (2014). Eğitim fakültesi öğretim elemanlarının yaşam boyu öğrenme yeterliklerine ilişkin algıları. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 29, 267-281. Kuyumcu, E.,& Kaya, H.İ. (2020). Öğretmenlerin öğretmenlik mesleğine yönelik tutum ve görüşlerinin incelenmesi. e- Kafkas Eğitim Araştırmaları Dergisi, 7, 333-366. Moksnes, U.K., Lohre, A., Lillefjell, M., Byrne, D.G., & Haugan, G. (2014). The association between school stress, life satisfaction and depressive symptoms in adolescents: Life satisfaction as a potential mediator. Social Indicators Research, 125(1), 339-357. Özdemir, M., & Dilekmen, M. (2016). Eğitim fakültesi öğrencilerinin duygusal zekâ yaşam doyumlarının incelenmesi. Sakarya University Journal of Education, 6(1), 98-113 Pina Watson, B., Jimenez, N., & Ojeda, L. (2014). Self Construal, career decision self efficacy, and perceived barriers predict mexican american women's life satisfaction. The Career Development Quarterly, 62(3), 210-223. Sarıdemir, T. (2015). Öğretmenlerin Algılarına Göre Okul Müdürlerinin Liderlik Stillerinin ve Bazi Kişisel Değişkenlerin Öğretmenlerin Yaşam Doyumu Üzerindeki Etkisi. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Aydın Üniversitesi, İstanbul. Şahin, Ç.,& Arcagök, S. (2014). Öğretmenlerin yaşan boyu öğrenme yeterlilikleri düzeyinin çeşitli değişkenler açısından incelenmesi. Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 7(16), 394- 417. Tabachnick, B.G.,& Fidell, L.S. (2013). Using multivariate statistics, 6th Ed. Northridge. CA: California State University. Tagay, Ö. (2015). Contact disturbances, self-esteem and life satisfaction of university students: a structural equation modelling study. Eurasian Journal of Educational Research, 58, 113-132. Topbaşoğlu Altan, T.,& Çivitçi, A. (2017). Öfke ve yaşam doyumları arasındaki ilişkide affetmenin düzenleyici rolü. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 9(18), 308-327. Uz Baş, A. (2011). Investigating levels and predictors of life satisfaction among prospective teachers. Eğitim Araştırmaları- Eurasion Journal of Educational, 44, 71-88 Uz Baş, A., & Yurdabakan, İ. (2017). Psikolojik sağlamlık ve okul ikliminin ortaokul öğrencilerinin yaşam doyumunu yordama gücü. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 1(41), 202-214. Üstün, A. (2007). Farklı branşlardaki öğretmen adaylarının öğretmenlik mesleğine yönelik tutumlarının karşılaştırmalı olarak incelenmesi. Çağdaş Eğitim Dergisi, 339(32), 20-27. Üstün, E., Erkan, S., & Akman, B. (2004). Türkiye’de okul öncesi öğretmenliği öğrencilerinin öğretmenlik mesleğine yönelik tutumlarının incelenmesi. Manas Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 10, 129-136. Veenhoven, R. (1996a). Chapter 1 in: Saris, W.E., Veenhoven, R., Scherpenzeel, A.C. and Bunting B. (Eds.). 'A comparative study of satisfaction with life in Europe. Eötvös University Press, 2, 11-48. Yalnızca-Yıldırım, S. (2015). Lise öğrencilerinde yaşam doyumunun yordayıcıları olarak anne-baba tutumu ve duygusal zeka. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Çukurova Üniversitesi, Adana. Yaman, F. (2014). Öğretmenlerin yaşam boyu öğrenme eğilimlerinin incelenmesi (Diyarbakır il örneği). Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Dicle Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü. Yıkılmaz, M.,& Demir Güdül, M. (2015). Üniversite öğrencilerinde yaşam doyumu, yaşamda anlam ve bilinçli farkındalık arasındaki ilişkiler. Ege Eğitim Dergisi, 16(2), 297-315. Yılmaz, B. (2016). Öğretmenlerin yaşam boyu öğrenme eğilimlerinin incelenmesi. Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 13(35), 253-262.
Anahtar kelimeler: Yaşam Boyu Öğrenme, Öğretmenlik Mesleğine Yönelik Tutum, Yaşam Doyumu
Kaynak gösterimi
Korkman, H. ve Sapancı, A. (2024). Öğretmenlerin Yaşam Boyu Öğrenme Yaklaşımı ile Öğretmenlik Mesleğine Yönelik Tutumları Arasındaki İlişkide Yaşam Doyumunun Aracılık Rolü. Bildiri Özet Kitabı içinde. X. Uluslararası TURKCESS Eğitim ve Sosyal Bilimler Kongresi.

