Yazarlar
Öz
Problem Durumu: COVID-19 salgınının ortaya çıkmasının ardından tüm dünyada sosyal yaşam kısıtlanmış, sosyal mesafe ve karantina yasakları getirilmiştir. Bu kısıtlamalar eğitim ve çalışma hayatının uzaktan sürdürülmesi şeklindeki önlemler ile birlikte toplu yapılan etkinliklerin yasaklanması gibi uygulamaları beraberinde getirmiştir. Covid-19 salgını ile birlikte elimizde olan teknolojik imkânlar çerçevesinde bireylerin bilgisayar, laptop ve özellikle kolay erişilebilen akıllı telefon kullanımını zorunlu hale gelmiştir. Salgınla birlikte sosyal izolasyon kısıtlamaları, insanların gündelik rutinlerinde ve ruh hallerinde ani değişiklikleri ortaya çıkarmış ve bu durum teknolojik bağımlıklarının artışına neden olmuştur. Teknoloji bağımlılıklarının bir çeşidi olan telefon yoksunluğunda oluşan “Nomofobi” ve bunun nedenlerinden biri olan “Takıntılı Mesajlaşma Davranışı”dır. Salgın sürecinin bitiminde hayatın normale dönmesinin ardından, Milli Eğitim Bakanlığı, 2023-2024 eğitim öğretim yılı için okullarda telefon kullanımı konusunda yeni bir genelge yayınladı. Genelgede, öğrencilerin dikkatini dağıttığı ve eğitim öğretim sürecini olumsuz etkilediği için telefon kullanımına yasak getirildiği belirtildi. Genç bireyler mobil teknolojileri oldukça yakından takip etme eğiliminde olduklarından nomofobinin etkisinde daha çok kalmaktadırlar. Nomofobi bireyin mobil cihazına erişemediğinde veya mobil cihaz üzerinde iletişim kuramadığında yaşadığı istemsiz korku olarak tanımlanmaktadır (Yildirim ve Correia, 2015). Yüz yüze iletişimden farklı olarak mesajı gönderen ve alan arasında pek çok farklı duygular hissedilmektedir. Örneğin mesajı gönderen önemli bir mesaj veya önem verdiği birine göndermişse alıcının mesajı ne zaman okuduğunu ve cevabı ne zaman göndereceğini merak etmektedir. Mesajı alan cevabı hızlı göndermek için baskı altında hissedebilir. Cevabın yavaş gelmesi sözlü iletişimden farklı gönderen ve alıcı arasında olumsuz duygu yaşanmasına neden olmaktadır (Kato ve Kato, 2015). Mesajı gönderen cevabın gelmeyeceğini düşünüp korkmakta, kaygılanmakta; geç cevap aldığında sinirlenip, kızmakta, önemsenmediğini düşünmekte ve daha pek çok farklı hisse kapılabilmekte Nomofobi ve takıntılı mesajlaşma ile ilgili yapılan çalışmalarda belirtildiği gibi genç yetişkinlerin nomofobi ve takıntılı mesajlaşmanın etkisinde kaldıkları görülmektedir. Bu araştırmanın amacı, ortaokul öğrencilerinin Covid 19 salgını sonrası Nomofobia ve takıntılı mesajlaşma durumlarının belirlenmesi ve nomofobi ölçeğinin alt boyutlarından aldıkları toplam puanların, takıntılı mesajlaşma davranışını yordayıp yordamadığının belirlenmesidir. Akıllı telefondan yoksun kalmanın ve takıntılı mesajlaşma davranışına ilişkin öğrenci algıları ve yaşadıkları ani duygu değişiminin belirlenmesi açısından da önemlidir. Akıllı telefon kullanan ancak okulda kullanmalarına izin verilmeyen ortaokul öğrencileri ile yapılan bu çalışma ile eğitim-öğretim faaliyetleri yürütücülerine ve ebeveynlere yol gösterici bulgular sağladığı yönüyle de işlevsel olduğu düşünülmektedir. Araştırma Yöntemi: Araştırmada betimsel araştırma yöntemi ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubu 2023-2024 eğitim öğretim yılında Mardin’in bir köy ortaokulundan ve bir ilçesinde öğrenim görmekte olan 200 ortaokul öğrencisinden oluşmaktadır. Araştırmada öğrencilerin nomofobi düzeylerinin belirlenmesinde Yıldırım ve Correia (2015) tarafından geliştirilen ve Yıldırım, Şumuer, Adnan ve Yıldırım (2016) tarafından Türkçeye uyarlanmış Nomofobi ölçeği (NMP-Q), takıntılı mesajlaşma davranışlarının belirlenmesinde Lister-Landman, Domoff ve Dubow (2015) tarafından geliştirilen ve Adıgüzel, Erözkan, Doğan (2016) Türkçeye uyarlanmış 'Takıntılı Mesajlaşma Ölçeği' kullanılmıştır. Araştırmada ortaokul öğrencilerinin Covid-19 sonrası Nomofobi ve takıntılı mesajlaşma durumlarının belirlenmesi için ortalama değerler hesaplanacaktır. Nomofobi ölçeğinin alt boyutlarından alınan toplam puanların, takıntılı mesajlaşma düzeyini yordayıp yordamadığını belirlemek için çoklu doğrusal regresyon analizi yapılacaktır. Beklenen Sonuçlar: Araştırmada ortaokul öğrencilerinin Covid-19 sonrası Nomofobi ve takıntılı mesajlaşma durumlarının belirlenmesi için ortalama değerler hesaplanacaktır. Nomofobi ölçeğinin alt boyutlarından alınan toplam puanların, takıntılı mesajlaşma düzeyini yordayıp yordamadığını belirlemek için çoklu doğrusal regresyon analizi yapılacaktır. Nomofobi ölçeğinin çevrimiçi olamama; iletişimi kaybetmeme, cihazdan yoksunluk ve bilgiye ulaşamama boyutları ile takıntılı mesajlaşmanın anlamlı bir yordayıcısı olup olmadığı belirlenecektir. Kaynakça: Adıgüzel, A., Erözkan, A. ve Doğan U. (2016). Ergenler için Takıntılı Mesajlaşma Ölçeğinin Türkçe Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması. Online Journal of Technology Addiction & Cyberbullying, 3 (2), 1-13. Kato, Y., & Kato, S. (2015). Reply speed to mobile text messages among Japanese college students: When a quick reply is preferred and a late reply is acceptable. Computers in Human Behavior, 44, 209–219. Lister-Landman, K. M., Domoff, S. E., & Dubow, E. F. (2015). The Role of Compulsive Texting in Adolescents’ Academic Functioning. Psychology of Popular Media Culture. Advance online publication. Yildirim, C. & Correia, A.P. (2015). Exploring the Dimensions of Nomophobia: Development And Validation of A Self-Reported Questionnaire. Computers in Human Behavior, 49, 130. Yildirim, C., Sumuer, E., Adnan, M. ve Yildirim, S. (2016). A Growing fear: Prevalence of nomophobia among turkish college students. Information Development, 32(5), 1322-1331. doi:10.1177/0266666915599025
Anahtar kelimeler: Nomofobi, takıntılı mesajlaşma, ortaokul öğrencileri, yordama.
Kaynak gösterimi
Çakır, Ö., Erdoğdu, F. ve Karaozan, B. (2024). Covid-19 salgın sonrası ortaokul öğrencilerinin nomofobi düzeylerine göre takıntılı mesajlaşma davranışlarının yordanması. Bildiri Özet Kitabı içinde. X. Uluslararası TURKCESS Eğitim ve Sosyal Bilimler Kongresi.

