Bildiri · 2023

Ergenlerde Duygu Sosyalleştirmede Akran Etkisinin İncelenmesi

IX. Uluslararası TURKCESS Eğitim ve Sosyal Bilimler Kongresi

Yazarlar

  1. Seher AKDENİZSunan yazarSorumlu yazarKTO Karatay Üniversitesi

Öz

Psikolojik iyilik halinin sağlanmasında duygular ve duygularla etkin başa çıkma yöntemleri önemli bir role sahiptir. Duygu düzenleme, sadece duyguları kontrol etme anlamına gelmemekte, aynı zamanda sosyal etkileşimlerde kişinin amacı doğrultusunda duygusal ifadelerini gizleme ve farklı bir ifade sergileme becerisini de kapsamaktadır. Yapılan araştırmalar duygu sosyalleştirme becerilerinin çocuk ve ergenlerin duygu düzenleme becerileri üzerinde doğrudan etkili olduğuna işaret etmektedir. Duygu sosyalleşmesine ilişkin mevcut literatürün çoğu ebeveynlerle ilgilidir; ancak ergenlik döneminde arkadaşların etkisi giderek artmaktadır. Gençlerin psikolojik zorluklar geliştirme riskinin yüksek olduğu ve duygusal rehberliğe ihtiyaç duyabilecekleri yeni sosyal taleplerle karşı karşıya kaldıkları ergenlik döneminde duygu sosyalleştirme süreçlerinin akran etkisi bağlamında incelenmesi özellikle önemlidir. Bu araştırmanın amacı ergenlerde duygu sosyalleştirme sürecinde arkadaşlarının etkisini belirlemektir. Araştırmada ergenler için duygu sosyalleştirme süreçlerinde hangi faktörlerin etkili olduğu ve ergenlik çağındaki gençlerin duygu sosyalleştirme süreçlerine arkadaşlarının etkisinin ne olduğu sorularına cevap aranmıştır. Araştırma kapsamında yaşları 14 -17 arasında değişen 5’i erkek 5’i kız 10 ergen ile nitel veri toplama tekniklerinden olan derinlemesine görüşme gerçekleştirilmiştir. Veriler araştırmacı tarafından ergenlerle bire-bir görüşme ile toplanmıştır. Görüşmeler katılımcıların izni doğrultusunda kayıt altına alınarak transkript haline getirilmiş ve analizler NVivo programı aracılığıyla gerçekleştirilmiştir. Araştırma bulguları ergenlerin duygu sosyalleştirme sürecinde anne ve babaları kadar arkadaşlarının da etkili olduğuna işaret etmektedir. Modelleme, duygulara tepkiler ve duygu tartışmaları süreçlerinin her birinde arkadaşlar önemli role sahiptir. Ergenler, arkadaşlarının duyguların paylaşımı ve duyguların yönetimi üzerinde etkili olduğunu belirtmiştir. Ergenlerin arkadaşları ile paylaştığı duyguların genellikle sevinç, mutluluk, korku ve üzüntü olduğu, paylaşım sonucunda olumsuz duygularda azalma olduğu belirtilmiştir. Öfke ve kıskançlık duygularını ise daha çok anne ve baba ile paylaştıklarını belirtmişlerdir. Katılımcılar arkadaşlarının kendi paylaştıkları olumsuz duygulara genellikle empatik tepki ile karşılık verdiklerini belirtirken kendilerinin de onlara genellikle yakınlık duygusu ile yanıt verdiklerini belirtmişlerdir. Bu bulgular, ergenlerin sosyal çevrelerindeki arkadaşlık ilişkilerinin, duygusal düzenleme ve sosyalleşme becerileri üzerindeki etkisini vurgulamaktadır. Gelecekteki araştırmalar, bu konuda daha geniş örneklem gruplarıyla yapılarak, elde edilen bulguların nicel olarak da doğrulanmasına olanak sağlayabilir.

Anahtar kelimeler: ergen, duygu sosyalleştirme, akran etkisi

Kaynak gösterimi

Akdeniz, S. (2023). Ergenlerde Duygu Sosyalleştirmede Akran Etkisinin İncelenmesi. Bildiri Özet Kitabı içinde. IX. Uluslararası TURKCESS Eğitim ve Sosyal Bilimler Kongresi.