Bildiri · 2023

CUMHURİYET DÖNEMİ EĞİTİM PROGRAMLARINA ÇAĞDAŞ EĞİTİM AKIMLARINININ YANSIMALARI (1924-1980)

IX. Uluslararası TURKCESS Eğitim ve Sosyal Bilimler Kongresi

Yazarlar

  1. Fatma Nur YILMAZSunan yazarSorumlu yazarAksaray Üniveristesi
  2. Savaş KARAGÖZAksaray Üniversitesi

Öz

Ülkemizde program geliştirme çalışmaları her ne kadar 1922 yılında başlasa da, ağırlıklı olarak cumhuriyetin ilanından sonra program geliştirme çalışmaları dönemin ihtiyaçları doğrultusunda ağırlık kazanmıştır. Cumhuriyet’in ilanı ile başlayan ve birçok köklü değişikliğin yaşandığı dönemde, gerçekleşen yeniliklerin kalıcı olması ve ülkemizin gelişmiş ülkeler seviyesine ulaşmasının eğitimle gerçekleşeceği düşünülmüştür. Bağımsızlık mücadelesinin devam ettiği 1921 yılında yapılan Maarif Kongresi’nde konuşama yapan Mustafa Kemal Atatürk ulusun karakterine uygun ve milli bir eğitim programının yapılması için çalışmaların başlaması gerektiğini dile getirmiştir. Cumhuriyet’in ilanından sonra hazırlanan 1924 Müfredat Programı bir geçiş dönemi programı olarak kabul görmektedir. Yeni programın Cumhuriyet öncesi programlardan farkı, eklenen bazı dersler ve konular olmuştur. Bir eğitim programı kapsamında hazırlanmamıştır, müfredat programı olarak yürütülmüştür. Derslerin öğrencilerin duygusal yönlerine etkili olacak şekilde yürütülmesine önem verilmiştir. Sanat Eğitimi Akımı’nın bu programda bazı dersler üzerinde etkili olduğu görülmektedir. Öğrencilerin Türkçe, tarih ve coğrafya derslerinde ulusal ve milli duyguların güçlendirilmesi amaçlanmıştır. Resim ve el işi dersleri ile öğrencilerin ruhsal ve bedensel iyi oluşları ile yetenek ve yaratıcılıklarının desteklenmesi amacı Sanat Eğitimi Akımı’nın yansımaları olarak görülmektedir. 1926 Müfredat programı incelendiğinde öğrencilerin yaparak yaşayarak öğrenmesi yolu tercih edilmiş ve bu nedenle El İşleri ve Resim Derslerine önem verilmiştir. Öğrencilerin yaparak yaşayarak öğrenmesinin öğrenmede kalıcılığı sağlayacağını düşünen İş Eğitimi Akımı’nın etkileri bu derslerde görülmektedir. 1936 yılında uygulanmaya başlanan yeni eğitim programında öğrencilerin geniş ölçüde yaratıcılıklarının desteklenmesi, muhakeme etme ve düşünmeye alıştırılması, özel yetenek ve eğitimlerine uygunluğun sağlanması, problem çözme becerilerinin geliştirilmesi amaçlarında Sanat Eğitimi Akımı’nın etkileri görülmektedir. Ayrıca derslerde kullanılması için planlanan gezi, okul atölyesi, okul müzesi, koleksiyonlar ve yardımcı eserler Sanat Eğitimi’nin eğitimsel amaçları ile uyuştuğu gözlenmektedir. Öğrencilerin ders konularını kavrama ve anlama becerilerinin geliştirilmesine yönelik materyal kullanımı, uygulamalı bilgilere ağırlık verilmesi, konular arasında bağlantı kurulması ve öğrencilere çalışma yollarının öğretilmesi onların yaparak yaşayarak bilgi sahibi olmasının desteklenmesi İş Eğitimi Akımı’nın programdaki yansımaları olarak görülmektedir. 1940 yılında kurulan Köy Enstitülerinde halkın kültürel ve sosyal kalkınmasının desteklenmesi için köylerde yaşayan gençler enstitülerde eğitime alınmış sonrasında da kendi köylerinde göreve başlamışlardır. Öğrencilere Köy Enstitülerinde sunulan eğitimlerde Kır Eğitim Yurdu, İş Eğitimi, Sanat Eğitimi ve Kollektif Eğitim Akımlarının etkileri görülmektedir. 1948 tarihli eğitim programları amaçlar, içerik, eğitim öğretim durumları ve değerlendirme ögeleri dikkate alınarak hazırlanmıştır. Bu araştırmanın amacı Cumhuriyetin ilanından sonra hazırlanan 1924-1980 arası eğitim programlarında çağdaş eğitim akımlarının yansımalarını incelemektir. Doküman analizi yöntemi ile gerçekleştirilen araştırmada literatürde yer alan kaynaklar incelenmiştir.

Anahtar kelimeler: Eğitim programları, Cumhuriyet Dönemi, Çağdaş eğitim Akımları

Kaynak gösterimi

Yılmaz, F. N. ve Karagöz, S. (2023). Cumhuriyet dönemi eğitim programlarına çağdaş eğitim akımlarınının yansımaları (1924-1980). Bildiri Özet Kitabı içinde. IX. Uluslararası TURKCESS Eğitim ve Sosyal Bilimler Kongresi.