Yazarlar
Öz
ÖZET Ülke gerçeklerinden hareketle 1921 Maarif Kongresiyle başlayan eğitim hareketleri, yeni kurulan Türkiye Cumhuriyeti devleti, kalkınma ve gelişimin temelinde eğitimi görmüştür. Bu amaçla hem devlet olarak hem de kendi içinden yetiştirmiş olduğu eğitimciler tarafından güncel eğitimin daha iyi nasıl olacağına yönelik görüşler geliştirmişlerdir. Bu görüşlerden Sadrettin Celal Antel’in Maarif için 10 yıllık inkişaf (gelişim) programı(1926) hem güncel eğitim durumunu anlamak ve geleceğe yönelik nelerin yapılması gerektiği konusunda sunmuş olduğu öneriler günümüz 21. Yüzyıl eğitim uygulamaları açısından önemlidir. Yine Yeni Kurulan Türkiye Cumhuriyeti Devleti cumhuriyetin ilk yıllarında dönemin ünlü eğitimcilerini ülkeye davet ederek görüşlerini almıştır. Bunlardan en önemlisi ise John Dewey’in hükümete sunmuş olduğu rapordur. Bu çalışmada Yerli eğitimci gözüyle Sadrettin Celal Antel’in eğitim görüşlerinin yer aldığı “Maarif için on yılık gelişim raporu” ve yabancı uzman olarak ise John Dewey’in 1925 tarihinde hükümete sunmuş “Türkiye Maarifi Hakkında Rapor” analiz edilmiştir. Her iki rapor benzer içeriklere sahip olsa John Dewey’in raporu Maarif Vekâleti Mecmuasında (Sayı 1 ve 2, 1341/1925) 33 sayfa olarak yayınlanmıştır. Sadrettin Celal’in raporu ise yüz sayfadan daha fazla olduğu ve her konunun daha ayrıntılı olarak ele alındığı görülmüştür. Raporda yer alan konu başlıkları “ Maarif Vekâletinin yapacağı yararlı eğitim faaliyetleri, okul sistemi(ilk, orta, lise), eğitimde yapılan pedagojik kusurlar(hatalar), asrın ilmini yeni nesle aktarma meselesi, müstahsil (üretici) eğitime önem verme, politeknik bir tahsilin gereği, mektebin hayatını çevrenin iktisadi şartlarına göre tanzimi, pratik sanat mektepleri, yapılması gereken pedagojik ıslahat, Decroli sisteminin tekniği, Decroli usulü’nün uygulanışına bir örnek, laboratuvar temelli eğitimi usulünün tekniği, kızların ve erkeklerin müşterek tahsil ve terbiyeleri meselesi(karma eğitim), mektep kooperatifleri, sosyal ve iktisadi terbiye ilimleri, öğretmen yetiştirme meselesi, Maarif Vekâleti merkez ve taşra teşkilatı, terbiye müzesi, Türkiye için yüksek terbiye enstitüsü(üniversite)” şeklinde sıralanmıştır. John Dewey’in raporunda yer alan konu başlıkları ise “Maarif vekâleti Teşkilâtı, Muallimlerin yetiştirilmesi ve terfihi, Mektep Sistemi(ilk, Orta, Yükseköğretim), Sıhhat ve Hıfzıssıhha (Sağlık), Mektep İnzibatı (Disiplini), Bütçe ve Özel okullar” şeklinde ele alınmıştır. Her iki raporda benzer konular ele alınsa da burada önemli olan içinde yetiştiği, yanlışları ve doğruları bizzat yaşamış olan Sadrettin Celal Antel’in daha geniş ve içeriği daha dolu olan raporunun Türk eğitimciler tarafından bilinmemesidir. Oysa ki John Dewey Türkiye’ye yaz tatilinde gelip iki ay kaldığı için okullarımızın canlı yaşamını görememiştir. Dewey, raporunda beyan etmiş olduğu görüşlerini kendisine verilen bilgi ve belgelere dayanarak oluşturmuştur. Alandaki mevcut eğitim uygulamalarını izlememiştir. Antel ise Osmanlı eğitim sistemi içinde yetişmiş ve Cumhuriyet eğitim sistemlerinin yapı ve işleyişiyle ilgili gerekli bilgiye sahipti. Antel, bizzat eğitimin içinde yer alarak Türkiye’de öğretmen okullarında, öğretmenlik ve yöneticilik yaparak eğitimle ilgili geniş tecrübeye sahip olmuştur. Antel’in eğitimle ilgili çok sayıda yayınları olup bu yayınlarda ülkemizdeki eğitim uygulamalarının nasıl olması gerektiğini sürekli dile getirdiği görülmüştür.
Anahtar kelimeler: Sadrettin Celal Antel, Maarif için On Yıllık İnkişaf(Gelişim) Programı, John Dewey, Türkiye Maarifi Hakkında Rapor
Kaynak gösterimi
Karagöz, S. ve Arslan, S. (2023). Sadrettin celal antel ve john deweyin cumhuriyet dönemi eğitimine ilişkin raporlarının karşılaştırmalı analizi. Bildiri Özet Kitabı içinde. IX. Uluslararası TURKCESS Eğitim ve Sosyal Bilimler Kongresi.

