Bildiri · 2023

Grupla Psikolojik Danışma Sürecinin Kişiler Arası Duygu Düzenleme Üzerindeki Etkisinin İncelenmesi

IX. Uluslararası TURKCESS Eğitim ve Sosyal Bilimler Kongresi

Yazarlar

  1. Orkide BAKALIMSunan yazarSorumlu yazarİzmir Demokrasi Üniversitesi
  2. Mine Muyan YILIKİzmir Demokrasi Üniversitesi
  3. Işılay Nur ERKANİzmir Demokrasi Üniversitesi

Öz

Duygular, kişi için pozitif veya negatif bir anlam taşıyan kişisel veya çevresel bir olaya verilen, bireylerin psikolojik alt sistemlerinin birçoğunun sınırlarını aşan sistemli yanıtlardır (Salovey & Mayer, 1989). Duygu düzenleme ise kişilerin ne gibi duyguları olduğunu, bu duyguları ne zaman yaşadıklarını, duygularını nasıl deneyimlediklerini ve nasıl ifade ettiklerini ortaya koyar (Gross, 1998). Duyguların ve duygu düzenlemenin bireyler üzerindeki psikolojik etkisinin önemini DSM’deki psikopatoloji tanı kategorilerinin %75'inden fazlasını duygularla veya duygu düzenlemeleriyle ilgili sorunların karakterize etmesi göstermektedir. (Werner & Gross, 2010). Kişilerarası duygu düzenleme ise Zaki ve Williams (2013) tarafından ortaya atılan modele göre duygu düzenlemenin sosyal yaşamdaki bir versiyonudur. İçsel ve dışsal olmak üzere ikiye ayrılan (Zaki & Williams, 2013) kişiler arası duygu düzenleme süreçlerine duygu düzenleme kadar vurgulanmadığı için bu konuda yapılan çalışmalar önem kazanmaktadır (Hofmann ve diğ., 2016). Kişiler arası etkileşimin etkili ve yoğun olarak yaşandığı süreçlerden birisi de grupla psikolojik danışma sürecidir. Psikolojik danışma grubu, içinde bulunan grup üyelerinin koşulsuz kabul gördüğü, grup liderinin üyeleri desteklediği, zaman zaman yönlendirebildiği ve verimli çalışmalarına yardım ettiği, lider ve üyelerin anlamlı ve terapötik ilişki içinde olduğu uygulamadır (Koydemir,2011). Grupla psikolojik danışmanın türlerinden biri olan etkileşim grubu, ruhsal açıdan sağlıklı bireylerin bir araya gelerek kişiler arası ilişkilerden ve bu süreçten faydalanarak sosyal anlamda daha duyarlı hale gelmelerini, farkındalıklarını geliştirmeyi, şimdi ve burada olmayı, sağlıklı iletişim kurmayı amaçlamaktadır (Çakır, 2011; Davison & Neale, 2004; Joseph, 2001; Rogers, 2003). Bu araştırmanın amacı grupla psikolojik danışma sürecinin kişiler arası duygu düzenlemeye etkisini incelenmesidir. Araştırmanın verileri 2020-2021 bahar döneminde bir devlet üniversitesinin lisans öğrencilerinden elde edilmiştir. Uygulamaya başlanmadan önce 8’er kişilik deney ve kontrol grubu oluşturulmuş ve ön-test alınmıştır. Deney grubuna 12 hafta süren grupla psikolojik danışma hizmeti verilirken kontrol grubuna hiçbir uygulama yapılmamıştır. 12 hafta sonunda her iki gruba da son- test uygulanarak süreç sonlandırılmıştır. Araştırmada nitel ve nicel yöntemlerin birlikte incelendiği karma desen kullanılmıştır. Nicel veriler Kişiler Arası Duygu Düzenleme Ölçeği kullanılarak toplanmıştır. Ölçekten elde edilen veriler Wilcoxon İşaretli Sıralar ve Mann-Whitney U testi kullanılarak analiz edilmiştir. Sürece katılan bireylerin duygu düzenleme puan ortalamaları artmış olsa da analiz sonuçları bize grupla psikolojik danışma sürecine katılan bireylerin kişiler arası duygu düzenleme düzeylerinde anlamlı bir farklılık olmadığını göstermektedir. Nitel veriler grup süreci değerlendirme raporlarından elde edilen içerik analizi ile incelenmiştir. Nitel bulgulara göre grup üyeleri sürece katılmadan önce duygularını ifade etmede sorun yaşadıklarını, bu dönemde kendilerini yalnız ve zaman zaman çaresiz hissettiklerini, motivasyonlarının düşük olduğunu belirtirken grup yaşantısı sonucunda kendilerini ifade etmede rahatladıklarını, benzer durumdaki bireylerle karşılaşınca aslında yalnız olmadıklarını anladıklarını ve destek gördüklerini, motivasyonlarının daha yüksek olduğunu ve kendilerini rahatlamış hissettiklerini ifade etmektedirler. Bu araştırmanın amacı, 12 seans süren grupla psikolojik danışma sürecinin üniversite öğrencilerinin kişiler arası duygu düzenleme düzeylerine etkisini incelemektir. Deney grubunun kişiler arası duygu düzenleme puanlarının süreç sonunda arttığı gözlenmiş olsa da nicel bulgular grupla psikolojik danışma sürecinin bireylerin kişiler arası duygu düzenleme düzeyleri üzerinde anlamlı farklılık yaratmadığını göstermektedir. Nitel bulgular grupla psikolojik danışma sürecinin bireylerin kendini açma, sosyalleşme, duygularını ifade etme, yalnız olmadığını anlama gibi kişiler arası temalarda etkili olduğunu göstermektedir. Bunlara ek olarak grupla psikolojik danışmanın farklı değişkenlerle ilişkisi ve farklı yaş aralığındaki bireylerle incelenmesi önerilmektedir.

Anahtar kelimeler: grupla psikolojik danışma, etkileşim grubu, kişiler arası duygu düzenleme, lisans öğrencileri

Kaynak gösterimi

Bakalım, O., Yılık, M. M. ve Erkan, I. N. (2023). Grupla Psikolojik Danışma Sürecinin Kişiler Arası Duygu Düzenleme Üzerindeki Etkisinin İncelenmesi. Bildiri Özet Kitabı içinde. IX. Uluslararası TURKCESS Eğitim ve Sosyal Bilimler Kongresi.