Bildiri · 2023

Türk Eğitim Sisteminde Denetim Sürecinin Yapısal Dönüşümü

IX. Uluslararası TURKCESS Eğitim ve Sosyal Bilimler Kongresi

Yazarlar

  1. Bahar YAKUT ÖZEKSunan yazarSorumlu yazarMEB
  2. Cansu KARACA AKARSUMEB

Öz

Bahar YAKUT ÖZEK1, Cansu KARACA AKARSU2 1MEB, e-posta: yakutbah@gmail.com 2MEB. e-posta: cansu.karacaakarsu@bahcesehir.k12.tr GİRİŞ Okullarda daha nitelikli eğitim verme, şeffaf ve hesap verebilir olma, nitelikli insan kaynağı yetiştirme gibi beklentiler eğitim sisteminde denetimin önemini güçlendirmektedir (Kurum & Çınkır, 2017; Özen & Hendekçi, 2016). Türkiye’de tarihsel süreçte eğitim denetimine yüklenen anlamlarda önemli değişmeler olmuş ve yeniden yapılandırmaya gidilmiştir. Eğitim denetiminin ilk rehberlik amacıyla teftiş olarak tarihte uygulamaları görülse de denetimin evrilme sürecinde bir zaman sonra, eğitimciyi belli görevlerle sınırlandıran ve hata yapma ihtimallerini en aza indirgemeleri için ‘teftiş’ eden ve teftişiyle yönlendiren anlayışa hakimdir. Günümüzde ise eğitim denetimi, teftiş eden konumundan tekrar ‘rehberlik etme’ işlevine geçiş yapmış, bu anlayışla eğitim öğretim sürecini geliştirme misyonunu edinmiştir (Memduhoğlu, 2012). Eğitimde yapısal reformların başladığı 2010 sonrası dönemde eğitim denetimi alanına yönelik de yapısal değişiklikler yapılmış, denetim birimi olarak 1922’de kurulan Teftiş Kurulu Başkanlığı 2011’de Rehberlik ve Denetim Başkanlığı’na dönüşmüştür. Yapılan değişikliklere ek olarak 2014’de Bakanlık ve Taşra denetçileri Maarif Müfettişi adı altında tek bir havuzda toplanmış, müfettişlerin öğretmen denetim rolü okul yöneticilerine aktarılmıştır. 2016’da kurum birçok değişiklikle beraber tekrar “Teftiş Kurulu Başkanlığı” adını almıştır. 2017’de yayınlanan yönetmelikte ise müfettiş alım usulleri, sınav kuralları ve kontenjanlar ile ilgili değişiklikler yapılmıştır. 2018’de meydana gelen değişimlerde de Teftiş Kurulu Başkanlığı’nın bağlı olduğu birim ve müfettişlerin ünvansal, görevsel usul ve esaslarında çeşitli düzenlemeler gerçekleştirilmiştir. Bu çalışma da eğitim denetimi alanında yapılan yapısal değişiklikleri analiz ederek, genel görünümü ortaya çıkarmayı ve değişikliklerde eleştirilen hususları baz alarak önerilerde bulunmayı amaçlamaktadır. YÖNTEM Bu kapsamda araştırmanın yöntemi, Türk Eğitim Sisteminin denetim yapısında 2011, 2014, 2016, 2017 ve 2018 yıllarında gerçekleşen değişimi ve denetim sistemindeki yapısal dönüşümü bir bütün halinde inceleyerek önerilerde bulunmayı amaçlayan nitel bir araştırma olarak kurgulanmıştır. Araştırmanın yöntemi doküman tarama modelinde tasarlanmış, verilerin toplanması ve analizi bu bağlamda gerçekleştirilmiştir. Doküman tarama modelinde, araştırılmak istenen konu ile ilgili bilgi içeren yazılı materyaller taranır ve analiz edilir (Yıldırım & Şimşek, 2016). Bu araştırmada da birincil kaynaklara ulaşılmaya çalışılmış, mevzuat ve yönetmelikler özgün bir şekilde karşılaştırılmalı olarak analiz edilmiş, çıkarımlarda bulunulmuştur. 2011 YILINDA DENETİM SİSTEMİNDE MEYDANA GELEN DEĞİŞİKLİKLER Bakanlık Denetim Sisteminde 2011 yılında yayınlanan ‘652 sayılı Kanun Hükmünde Kararname (KHK)’ ile köklü değişimler olmuş, Milli Eğitim Bakanlığı da bu değişim sürecinden etkilenmiştir. Bu KHK ile kuruluşu 1850’lere kadar uzanan, doğrudan kurumsal düzende bakanlığa bağlı olan ‘Milli Eğitim Teftiş Kurulu Başkanlığı’ kaldırılmış yerine müsteşar yardımcısına bağlı olan ‘Rehberlik ve Denetim Başkanlığı’ kurulmuştur. Bununla birlikte, geleneksel teftiş anlayışı yerini teftişte rehberliğin ön plana çıktığı denetimsel anlayışa bırakmıştır ve teftişin kurumsal düzendeki sıralaması en tepe noktadan aşağıya çekilmiştir (Uluğ, 2012). KHK’nın yürürlüğe girmesiyle ‘Eğitim Müfettişi’ ve ‘Eğitim Müfettiş Yardımcısı’ kadrosunda bulunanlar, ‘İl Eğitim Denetmeni’ ve ‘İl Eğitim Denetmen Yardımcısı’ kadrolarına bulundukları kadro dereceleri ve hakları saklı tutularak geçirilmiştir. ‘Eğitim Müfettişi’ ve ‘Eğitim Müfettiş Yardımcısı’ olarak görev yaptıkları süreler, ‘İl Eğitim Denetmeni’ ve ‘İl Eğitim Denetmen Yardımcısı’ olarak geçirilmiş olarak değiştirilmiştir. Ayrıca 652 sayılı KHK’da ‘Bakanlık Teftiş Kurulu Başkanlığı Başmüfettiş, Müfettiş ve Müfettiş Yardımcısı kadrolarında bulunanlar, Rehberlik ve Denetim Başkanlığında ilgisine göre Millî Eğitim Başdenetçisi, Denetçisi ve Denetçi Yardımcısı kadrolarına başka bir işleme gerek kalmaksızın bulundukları kadro dereceleriyle atanmış sayılır. Bunların Bakanlık Teftiş Kurulu Başkanlığında Başmüfettiş, Müfettiş ve Müfettiş Yardımcısı kadrolarında geçirdikleri süreler Rehberlik ve Denetim Başkanlığında Başdenetçi, Denetçi ve Denetçi Yardımcısı olarak geçmiş sayılır.’ ibaresiyle de birçok kadro yine haklarının korunmasıyla isim değişikliğine uğramıştır. Rehberlik ve Denetim Başkanlığı’nda yalnızca kurum ve unvan değişikliği söz konusu değil, aynı zamanda görev ve işlev konusunda da dönüşüme gidilmiştir. Rehberlik ve Denetim Başkanlığı’nın görev tanımı içinde ‘rehberlik’ işlevi vurgulanmış, bunun yanında eğitimde teftiş yürürlükten kalkmıştır. Teftişin yerine rehberlikle beraber daha düzenleyici, önleyici disiplin anlayışı hakim olmuş, başka bir deyişle mentörlük işlevi yüklenmiştir. Denetim sisteminde yapı ve işleyiş bakımından iyileştirme gerçekleştireceği düşünülen bu revizyonlar aksine sorun ve tartışmaları da artırmıştır (Çiçek Sağlam & Aydoğmuş, 2016). 2014 YILINDA EĞİTİM DENETİMİ İLE İLGİLİ YAPILAN DEĞİŞİKLİKLER 2011 yılı 652 sayılı KHK ile ‘Teftiş Kuruluş Başkanlığı’ kaldırılarak, denetim sistemi ‘Rehberlik ve Denetim Başkanlığı’, ‘İç Denetim Birimleri Başkanlığı’ ve her ilde kurulan ‘İl Denetmenleri Başkanlığı’ olmak üzere üç sacayağına oturtulmuştur. Bu yapılanma organik bütünleşmeyi zayıflatmış; kurumlar arası eşgüdüm, görev çatışması, işbirliği ve sorumluluk binişmesi gibi sorunlara neden olmuştur (Kurum & Çınkır, 2017). ‘14.03.2014 tarihli ve 6528 sayılı Millî Eğitim Temel Kanunu ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun’ ile denetim sisteminde gerçekleşen bir değişiklik ile tekrar denetim sistemindeki yapılanma revize edilmiş, MEB’de görev yapan bakanlık müfettişleri ile her ilde yer alan ‘Eğitim Denetmenleri Başkanlığı’nda yer alan eğitim denetmenleri, ‘maarif müfettişi’ ünvanı ile tek çatı altında birleştirilmiştir. Bakanlıkta uzun yıllar görev yapan bakanlık müfettişleri ile illerde taşrada görev yapan il eğitim denetmenlerinin maarif müfettişi ünvanı ile aynı pozisyonda birleşmesi birçok tartışmayı beraberinde getirmiştir. Bakanlık müfettişliğinden maarif müfettişliğine geçen personelin aldıkları ücret farkı ödenerek özlük hakları korunmuştur. Buna karşın aynı unvanda aynı işi yapacak olan İl Eğitim Denetmenlerinin bakan müfettişlerinden düşük ücret alması ‘eşit iş eşit ücret’ tepkisinin oluşmasına neden olmuştur. Verilen tepkilere rağmen bu konuda herhangi bir iyileştirme açıklaması da yapılmamıştır. 6528 sayılı kanunla gelen değişikliklerden bir diğeri ise maarif müfettişlerinin okullarda ders denetim yetkilerinin kaldırılması ve bu yetkinin okul müdürlerine aktarılmasıdır. İllerde denetim başkanlıklarının kurulmasından sonra alınan bu karar ile denetimin yerelleşme adına önemli bir aşama kaydettiği düşünülmektedir. Denetimi uygulama ortamındaki idari amirin yapması, öğretmenle uzun vadeli aynı ortamda bulunması sebebiyle performansı daha değerlendirebileceği düşünüldüğü gibi, tam tersi aynı ortamda bulunan idari amirin denetim değerlendirmesinde bulunmasının farklı sıkıntıları da doğuracağı düşüncesi de öngörüler arasındadır. Bunun yanı sıra okul müdürü ve öğretmenlerin isteği ve ihtiyaç olması haline, maarif müfettişleri de denetim yapabilecektir. Sonuç olarak, Kurum ve Çınkır’ın (2017) yaptığı araştırmaya göre denetimde yaşanan bu birleşmeden, İl Eğitim Denetmenleri memnun olduklarını ifade ederken MEB Bakanlık Müfettişleri bu birleşmeden memnun olmadıklarını dile getirmişlerdir. MEB Bakanlık müfettişleri bu birleşmedeki memnuniyetsizliklerini, yaptıkları işin niteliğinin düşmesi ve statü kaybı yaşamaları ile gerekçelendirmişlerdir. Buna karşın İl Eğitim Denetmenleri birleşmeden memnun olmalarının yanı sıra maaşlarının ve yolluklarının iyileştirilmesi ve maarif müfettişleri ile de eşitlik sağlanması gerektiğini vurgulamışlardır. Kazanılmış hakların, tarafların isteği ve onayı alınmaksızın dönüştürülmesi, şekil değiştirmesi çalışanlarda motivasyonun düşmesine, mesleki tükenmişliğe ve tek çatı altında kendi rızaları olmadan birleştirilen bu grupların arasındaki iş barışının bozulmasına neden olduğu da ulaşılan sonuçlar arasındadır. 2017 YILINDA EĞİTİM DENETİMİ İLE İLGİLİ YAPILAN DEĞİŞİKLİKLER 20 Ağustos 2017 tarihinde Millî Eğitim Bakanlığı Teftiş Kurulu Yönetmeliği yayımlanıp yürürlüğe girmiştir. Böylece adı bir önceki yıl kanun ile Teftiş Kurulu olarak değişen denetim biriminin yeni adı ilgili yönetmelikte de yer almıştır. Yönetmelikteki en önemli değişikliklerden biri bakanlık merkez teşkilatında en fazla 300´e kadar müfettiş görevlendirilme kadrosunun rehberlik, denetim, inceleme, araştırma ve soruşturma hizmetlerinin etkin ve daha verimli yürütülmesi için 750´ye çıkarılmasıdır. Bu kadronun 450´si müfettiş, 50´si başmüfettiş, 250´si müfettiş yardımcısı olarak belirlenmiştir. Teftiş Kurulu Yönetmeliğindeki bir başka yenilik genel müdür ve üstü görevde bulunan veya bulunmuş olan kişilerden ‘denetim elemanı’ unvanına sahip olanların teftiş kurulu başkanı olarak atanmasına olanak tanınmış olmasıdır. Önceki yönetmelikte de yer alan Başbakanlık müfettişleri ile daha önce Başbakanlık Teftiş Kurulu Başkanlığı ve Başbakanlık Müfettişliği görevinde bulunmuş olan kişilerin teftiş kurulu başkanı olarak atanmasına ilişkin düzenlemede bir değişiklik yapılmamıştır. Yönetmeliğin Birinci Bölümündeki Tanımlar kısmında bir önceki yönetmelikte yer alan tanımlardan, Bölge Hizmeti, Grup Sorumlusu, Hizmet Bölgesi, Hizmet Puanı, Hizmet Süresi ve Rehber Müfettiş tanımı yer almamıştır. Böylelikle maarif müfettişlerinin ve müfettiş yardımcılarının zorunlu olarak çalışmaları gereken bölgeler ve çalışma süreleri ayrımının ortadan kalktığı sonucuna varılabilir. Çalışma merkezi olarak gerekli görülen illerde Başkanlığa bağlı olarak kurulan merkezler, olarak tanımlanmıştır. Teftiş Kurulunun görev merkezi Ankara olduğu, ancak gerekli görülen illerde Bakan onayı ile çalışma merkezlerinin kurulabileceği ve aynı usulle kaldırılabileceğini, çalışma merkezlerinde merkezi koordinasyondan sorumlu bir müfettiş bulundurulacağı ibaresi yer almaktadır. 2018 YILI VE SONRASINDA EĞİTİM DENETİMİ İLE İLGİLİ YAPILAN DEĞİŞİKLİKLER 2018 yılında, hükümet sisteminin değişmesiyle birlikte Teftiş Kurulu Başkanlığı Milli Eğitim Bakanlığı’nın ardından Cumhurbaşkanlığına bağlanmıştır. 2021 yılında ise Cumhurbaşkanlığı kararnamesi ile yeniden İl milli eğitim müdürlüklerinde yeniden eğitim müfettişi ve eğitim müfettiş yardımcısı görevlendirileceği, müfettişlerin tanımlı görevlerinin arasında yeniden teftiş ve soruşturmanın yer aldığı düzenlemeler yapılmıştır. Aynı yıl il milli eğitim müdürlüklerinde görev alan maarif müfettişi unvanı, eğitim müfettişi; Bakanlık maarif müfettişi unvanı, Bakanlık müfettişi olarak değiştirilmiştir (MEB, 2022). TARTIŞMA, SONUÇ ve ÖNERİLER Mevcut eğitim sistemi içinde öğretmenlerin mesleki gelişimlerini ve performanslarını artıracak, öğretmenliğin uzmanlık ve beceri kadar kendini yenilemesi gerektiği gibi bir yaklaşımla güncel sorunları ve çözümler konusunda beceri kazanmalarına destek olucu bir mekanizmanın bulunmadığı, hizmet içi eğitim etkinliklerinin de bu ihtiyaca cevap vermekten uzak olduğuna dair bulgular sunan araştırmalar mevcuttur (Akşit, 2006; Aslanargun ve Tarku, 2014; Badavan, 2016; Kayıkçı ve Kuralay, 2011; Konan vd., 2016b; Özdemir, Ozan ve Akgün, 2011). Yasal mevzuatla öğretmenlere rehberlik hizmetlerinin sunulması ve mesleki gelişimlerinin desteklenmesi hususunda eğitim müfettişleri yetkilendirilmiştir. Oysa öğretmenlerin, müfettişlerin denetimleri esnasında sadece eksik ya da hata aramaya odaklandıkları, yapıcı, yol gösterici tavırlar göstermedikleri, denetim ve değerlendirme için sürenin çok kısa olduğu şeklinde görüş belirttikleri çalışmalar (Akşit, 2006; Aslanargun ve Tarku, 2014; Kayıkçı ve Kuralay, 2011; Konan vd., 2016b; Özdemir, Ozan ve Akgün, 2011) öğretmenlerin teftişten ya da müfettişlerden beklentilerinin karşılanmadığı sonucunu desteklemektedir. 2010 yılından günümüze dek farklı yasal düzenlemelerle denetim sistemine dair öğelerin sürekli değişmekte olduğu ancak tartışmaların ve itirazların devam ediyor olması, denetimin niteliğini iyileştirmek amacıyla yapılan değişikliklerin çoğunlukla biçimsel düzeyde kalmasıyla (Kurum ve Çınkır, 2017) açıklanabilir. Aydın’a göre (2018) eğitimde fırsat ve olanak eşitsizliğinin, okullar arası eğitim kalitesi farkının bir uçurum kadar derinleştiği ülkemizde, aynı eğitim kurumu içinde dahi öğretmenlerin niteliğinden ya da motivasyonlarından kaynaklanan anlamlı farklılıklar bulunmaktadır. Bu durumda eğitim-öğretimin niteliğinde bir standarttan bahsetmek bu haliyle güçtür. Oysa standartların her bir okulda, her bir öğretmen tarafından eksiksiz şekilde uygulanmasında sistematik bir teftiş ve müfettişlerin işlevi çok önemlidir. Ancak son yıllarda teftiş sistemiyle ilgili tartışmaların ve yapılan düzenlemelerin niteliğine bakıldığında; eğitim-öğretim faaliyetlerinin niteliğin artırılmasına, bu durumun uluslararası sınav çıktılarıyla birlikte değerlendirilmesine, öğretmen motivasyonunun ve performansının nasıl iyileştirileceğine odaklanmak yerine, yetkisel ve görev alanlarındaki değişikliklere, müfettiş statüsü ve unvanlarına bir de müfettişlerin örgütlenme biçimine odaklanıldığı yorumu yapılabilir (MEB, 2016a, 2016b, 2016c, 2016d, MEB, 2017). 2010 yılından 2016 yılına dek mevzuatla yetkileri sürekli artırılan il milli eğitim müdürlüklerindeki müfettişler, 2016 yılında çıkartılan 6764 sayılı Kanun’un yürürlüğe girmesiyle bir müfettişin sahip olduğu en önemli yetkiler olan teftiş ve soruşturma işlevlerini yitirmişlerdir. Bu durum ancak 2021 yılındaki yasal düzenleme ile giderilmiştir (MEB, 2016a, 2016b, 2016c, 2016d, MEB, 2022). Müfettişlik uzmanlık gerektiren bir kariyer mesleğidir. Müfettişlerin bilgi ve beceri düzeyi teftiş sürecinin etkililiğindeki en önemli unsurdur. Bu sebeple şube müdürleri ya da farklı alanların uzmanlarının eğitim müfettişi olarak atanmaları uygun değildir (Aydın, 2018). Üniversitelerin ‘Eğitim Yönetimi ve Teftişi’ alanında lisans ve lisansüstü programlarından mezun olmuş kişiler arasından eğitim müfettişlerin objektif olarak seçilip yetiştirileceği ve istihdam edileceği bir model geliştirilmelidir. Etkili ve nitelikli bir eğitim sistemi için, teftiş sistemi bakanlık merkez ve iller düzeyinde yeniden gözden geçirilmelidir. Merkezi denetim biriminin sayısal yetersizliği düşünülerek eğitim kurumlarının özdenetim süreçlerinin daha fonksiyonel hale gelmesi sağlanmalıdır. Eğitim kurumlarının öğretmenlere, öğrencilere, velilere tüm paydaşlara karşı saydam ve hesap verebilir bir hale getirilmesi önerilebilir. KAYNAKÇA Akşit, F. (2006). Performans değerlendirmeye ilişkin öğretmen görüşleri: Bigadiç ilköğretim öğretmenleri örneği. Gaziosmanpaşa Üniversitesi Sosyal Bilimler AraştırmalarıDergisi,1(2), 76-101. Aslanargun, E., & Tarku, E. (2014). Öğretmenlerin mesleki denetim ve rehberlik konusunda müfettişlerden beklentileri. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi [Educational Administration: Theory and Practice], 20(3), 281-306. Aydın, İ. (2018). “Okullarda Denetim İçin 9 Neden”. 16.05.2018 tarihinde http://www.temsen.org.tr adresinden erişilmiştir. Badavan, Y. (2016). Türkiye’de ve seçilmiş bazı ülkelerde ilköğretim ve ortaöğretim kurumlarında denetim: Karşılaştırmalı bir çalışma. VIII. Uluslararası Eğitim Denetimi Kongresi. Bildiri kitapları içinde s, 163-178. Çiçek Sağlam, A. Ç., & Aydoğmuş, M. (2016). Gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerin eğitim sistemlerinin denetim yapıları karşılaştırıldığında Türkiye eğitim sisteminin denetimi ne durumdadır? Uşak Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 9(1), 17-38. Kayıkçı, K., & Kuralay, M.E. (2011). Eğitim müfettişlerinin ilköğretim okullarında rehberlik ve işbaşında yetiştirme çalışmalarının değerlendirilmesi: Bir durum çalışması. III. Uluslararası Katılımlı Eğitim Denetimi Kongresi, 22-24 Haziran 2011 (415-432). Mersin: Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi ve TEM-SEN. Konan, N., Aslan, M., Bozanoğlu, B., Çetin, R. B. (2016). Ders denetimi görevinin okul müdürlerine verilmesine ilişkin okul müdürü ve öğretmen görüşleri. VIII. Uluslararası Eğitim Denetimi Kongresi. Bildiri kitapları içinde s, 46-62. Kurum, G., & Çınkır, Ş. (2017). Cehennemde evlilik: Türkiye’de eğitim denetiminin birleştirilmesi üzerine Maarif Müfettişlerinin görüşleri. EĞİTİM VE BİLİM, 42(192). Memduhoğlu, H. B. (2012). Öğretmen, yönetici, denetmen ve öğretim üyelerinin görüşlerine göre Türkiye’de eğitim denetimi sorunsalı. Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri Dergisi, 12(1), 135-156. Millî Eğitim Bakanlığı (MEB) Teftiş Kurulu Yönetmeliği. (2017). Resmi Gazete Tarihi: 20.08.2017 Resmî Gazete Sayısı:30160 https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=23861&MevzuatTur=7&MevzuatTertip=5 adresinden erişildi. Milli Eğitim Bakanlığı (MEB) (2016a). Teftiş ve denetimde köklü değişiklik. http://www.meb.gov.tr/teftis-ve-denetimde-koklu-degisiklik/haber/12550/tr adresinden erişildi. Millî Eğitim Bakanlığı. (MEB). (2016b). Rehberlik ve Denetim Başkanlığı. İlkokul / Ortaokul Rehberlik ve Denetim Rehberi. http://tkb.meb.gov.tr/www/yayinlarimiz/icerik/13/2016 adresinden erişildi. Millî Eğitim Bakanlığı. (MEB). (2016c). Rehberlik Ve Denetim Başkanlığı ile Maarif Müfettişleri Başkanlıkları Yönetmeliği.http://mevzuat.meb.gov.tr/html/maarifmuf_0/yonetmelik.pdf adresinden erişildi. Millî Eğitim Bakanlığı. (MEB). (2016d). Millî Eğitim Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun No. 6764. Resmi Gazete, Sayı: 29913. MEB Teftiş Kurulu Başkanlığı. (2022). Türk eğitim sisteminde teftişin tarihsel gelişimi. http://tkb.meb.gov.tr/www/turk-egitim-sisteminde-teftisin-tarihsel-gelisimi/icerik/9 adresinden erişilmiştir. Özdemir, T.Y., Ozan, M., & Akgün, M. (2011). Denetlenenlerin rehberlik / teftiş sürecinde memnun oldukları / olmadıkları hususlar. III. Uluslararası Katılımlı Eğitim Denetimi Kongresi, 22-24 Haziran 2011 (ss. 506-518). Mersin: Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi ve TEM-SEN. Özen, F., & Hendekçi, E. A. (2016). Türkiye’de eğitim denetimi alanında 2005–2015 yılları arasında yayımlanan makale ve tezlerin betimsel analizi. Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi, 6(11), 619-650. Uluğ, F. (2012). Eğitim denetiminde yapısal dönüşüm ve bütünlük arayışı. TEMSEN içinde (s. 11-15). http://www.temsen.org.tr/wp-content/uploads/2013/04/sayi24.pdf adresinden erişilmiştir. Yıldırım, A., & Şimşek, H. (2016). Nitel araştırma yöntemleri (10. Baskı). Ankara: Seçkin Yayıncılık.

Anahtar kelimeler: eğitim denetimi, eğitimde denetim sistemi, eğitim müfettişi, maarif müfettişi

Kaynak gösterimi

Yakut Özek, B. ve Karaca Akarsu, C. (2023). Türk Eğitim Sisteminde Denetim Sürecinin Yapısal Dönüşümü. Bildiri Özet Kitabı içinde. IX. Uluslararası TURKCESS Eğitim ve Sosyal Bilimler Kongresi.