Yazarlar
Öz
Alan yazında örtük teori yeni bir kavram olan Zihniyet Teorisi olarak sıklıkla ele alınmaktadır. Örtük teori, Carol Dweck tarafından geliştirilmiş olup zekaya yönelik iki farklı teoriyi içermektedir. Bu iki teori, iki farklı zıt zihniyet yapısını temsil etmektedir. Bunlardan ilki olan artırımlı teori, zekanın geliştirilebileceği görüşünü desteklerken, diğeri olan varlık teorisi zekanın sabit ve doğuştan gelen bir olgu olduğunu savunmaktadır. Zihniyet teorisi ise bireylerin, örtük teoriler içinde tanımlanan artırımlı teori ve varlık teorisine dayanan sabit zihniyet ve gelişen zihniyet olarak iki farklı zihin yapısına sahip olabileceklerini ileri sürmektedir. İnsanlar bu zihniyet türlerinden yalnızca birine tamamen sahip olamayacağı gibi, sabit zihniyete sahip bir birey, eğitim uygulamaları ile gelişen zihniyete yönelik bir gelişim gösterebilir. Örtük teori uygulamaları, okul öncesinden yetişkin gruplara geniş bir çerçevedeki katılımcı kitlesi ile gerçekleştirilen çevrimiçi veya yüz yüze eğitim uygulamalarını kapsamaktadır. Bu uygulamalar, zekanın geliştirilebilir olduğuna ilişkin bir içeriğin sunulduğu kısa veya uzun süreli eğitimlerden oluşmaktadır. Mevcut araştırma, farklı dönemlerde, çeşitli örneklem gruplarıyla ve farklı yöntemler kullanılarak gerçekleştirilen örtük zeka uygulamalarını bir araya getirmek amacıyla sistematik bir derleme çalışması olarak tasarlanmıştır. Araştırmada ele alınan örtük zeka, zihniyet, gelişen zihin-sabit zihin anahtar kelimeleri İngilizce ve Türkçe karşılıkları kullanılarak çeşitli veri tabanları (Taylor and Francis Online, SAGE Journals, Science Direct, TR Dizin) aracılığıyla taranmıştır. Gerçekleştirilen inceleme sonrasında, başlıkları ve anahtar sözcükleri uygun olan çalışmalar, yöntem ve içerik açısından da incelenmiş ve kriterlere uygun olan 21 farklı araştırma çalışmaya dahil edilmiştir. Yapılan tarama sonucunda, örtük zeka uygulamalarının erken dönem ve çevrimiçi dönem olmak üzere iki farklı dönem şeklinde incelenebileceği görülmektedir. Her iki dönemde de farklı yöntemler kullanılarak örtük zeka uygulamaları gerçekleştirilmiştir. Bu yöntemler, mentör pozisyonunda mektup yazma, beyin plastisitesine ilişkin makale okuma ve özetleme, çevrimiçi video izleme gibi bir veya birden fazla yöntemleri içermektedir. Sonuç olarak, alanyazına kazandırılan bu çalışmalar doğrultusunda, örtük zeka uygulamalarının akademik başarıyı olumlu yönde etkilediğine ilişkin bulgulara ulaşıldığı görülmektedir. Bu bulgular ışığında, örtük zeka uygulamalarının eğitim süreçlerinde kullanılmasına ilişkin uygulamaya dönük öneriler sunulmaya çalışılmaktadır.
Anahtar kelimeler: örtük teori, akademik başarı, uygulama, literatür
Kaynak gösterimi
Mutluer, Ö. ve Altun, S. (2023). Akademik başarıyı artırmada örtük teori uygulamalarının kullanımına ilişkin literatür taraması. Tam Bildiri Kitabı içinde. IX. Uluslararası TURKCESS Eğitim ve Sosyal Bilimler Kongresi.

