Yazarlar
Öz
Teknolojinin insan yaşamına olumlu etkilerinin yanında bir takım olumsuzları da beraberinde getirmektedir. Teknolojinin olumsuz etkileri arasında iş yaşamında görülen dijital tükenmişlik sayılabilir. Dijital tükenmişliğin yoğun olarak görülebileceği meslek grupları arasında öğretmenlik mesleği ve öğretmenler sayılabilir. Öğretmenler öğrenme ortamlarını zenginleştirilmesi amacıyla sınıf ortamlarında sürekli olarak teknoloji ile iç içe eğitim vermektedir. Özellikle teknoloji kullanımı COVID-19 salgın süreci ve sonrasında büyük bir artış göstermiştir. Bu artış öğretmenlerde teknoloji kaynaklı stres ve dijital tükenmişlik yaşamalarına neden olmuş olabilir. Yapılan bu çalışma ile öğretmenlerin eğitim ortamlarında teknolojinin sebep olduğu dijital tükenmişlik düzeylerinin ortaya konulması amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda Zonguldak İli Ereğli İlçesinde kamuya bağlı okullarda görev yapan 326 öğretmenden veriler toplanmıştır. Verilerin toplanmasında “Dijital Tükenmişlik Ölçeği” kullanılmıştır. Dijital Tükenmişlik Ölçeği 5’li likert yapıya sahip olup, Dijital Yıpranma, Dijital Yoksunluk ve Duygusal Tükenme alt faktörlerinden oluşmaktadır. Ölçekte toplam 20 madde yer almaktadır. Nicel araştırma yöntemlerinin kullanıldığı çalışmada öğretmenlerin Dijital Tükenmişlik Düzeyleri ile cinsiyet, mesleki kıdem, teknoloji kullanım düzeyi, okul türü ve teknolojik kaynak kullanım değişkenleri arasındaki farklar incelenmiştir. Bu farkların tespitinde t-Testi ve Anova testleri kullanılmıştır. Araştırma neticesinde öğretmenlerin dijital tükenmişlik düzeylerinin “Düşük” düzey olduğu görülmüştür. Öğretmenlerin dijital tükenmişlik düzeyleri ile cinsiyet, mesleki kıdem, teknoloji kullanım ve okul türü değişkeni arasında anlamlı farka rastlanmamıştır. Dijital tükenmişlik ile günlük teknolojik kaynak kullanım süre değişkeni arasında anlamlı farka rastlanmıştır. Günlük 5 saat ve üzeri günlük teknolojik kaynak kullanan öğretmenlerin dijital tükenmişlik düzeyleri, günlük 3-4 saat arası dijital kaynak kullananların düzeylerinden daha yüksek, günlük 3-4 saat dijital kaynak kullananların dijital tükenmişlik düzeyleri, günlük 0-2 saat arası dijital kaynak kullananlardan daha yüksek olduğu görülmüştür. Öğretmenlerin dijital tükenmişlik düzeyleri ile alt faktörleri olan Dijital Yıpranma, Dijital Yoksunluk ve Duygusal Tükenme arasında yüksek düzey bir ilişkiye rastlanmıştır.
Anahtar kelimeler: Dijital Yıpranma, Dijital Yoksunluk, Duygusal Tükenme, Dijital Tükenmişlik
Kaynak gösterimi
Gökbulut, F. ve İnce, M. (2023). Öğretmenlerin Dijital Tükenmişlik Düzeyleri. Bildiri Özet Kitabı içinde. IX. Uluslararası TURKCESS Eğitim ve Sosyal Bilimler Kongresi.

