Yazarlar
Öz
Bu araştırmanın amacı, öğretmenlik mesleğinin prekarizasyonunu, öğretmenlerin kendi emekleri bağlamında değerlendirmektir. Bu araştırma, nitel araştırma yönteminin tekniklerine uygun olarak yapılandırılmıştır. Bu araştırmada, nitel araştırma desenlerinden fenomenolojik (olgubilim) araştırma deseni kullanılmıştır. Araştırma, Milli Eğitim Bakanlığı’na bağlı tüm kamu ve özel eğitim kurumlarında görev alan her kademeden 17 öğretmenin katılımıyla gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın örneklemi, amaçlı örnekleme yöntemlerinden kartopu örnekleme ile belirlenmiştir. Veriler yüz yüze görüşme tekniği uygulanarak toplanmıştır. Verilerin toplanmasında araştırmacı tarafından hazırlanan uzman görüşünün alındığı ve pilot uygulamanın yapıldığı 9 adet görüşme sorusunun yer aldığı görüşme formu kullanılmıştır. Bu araştırmada veriler içerik analizi yöntemi ile analiz edilmiştir. Araştırma sonucunda öğretmenlerin emeklerinin prekarizasyon sürecinden olumsuz anlamda etkilendiği görülmüştür. Öğretmenlerin emek bağlamında prekarizasyon sürecine yönelik görüşleri, bu sürecin giderek büyüyen bir sorun olduğunu ortaya koymuştur. Öğretmenler, emek tanımlarını yaparken öğretmenlik mesleğini bir ömür adama mesleği olarak ifade etmişlerdir. Bu mesleğin tüm yaşamsal faaliyetlerine sirayet ettiğini, manevi olarak yoğun bir çalışma temposu gerektirdiğini, sürekli gelişmeye açık olması gereken, özveriyle çalışılan, bir nesli şekillendiren bir meslek dalı olduğunu ifade etmişlerdir. Öğretmenler, emek tanımlarında genel olarak öğretmenlerin kişisel niteliklerine, rollerine değinmişler; mesleği icra ederken gösterdikleri bu emeklerin karşılığını alamadıklarını, emeklerinin sömürüldüğünü, güvencesizleştiklerini ve bu güvencesizliğin sömürüldüğünü ifade etmişlerdir. Emek sömürüsünün ve prekarizasyonun bir sonucu olarak, öğretmenler duygularını yetersizlik, değersizlik ve motivasyon düşüklüğü olarak anlamlandırmışlardır. Normalde de çok yoğun bir tempoyla çalışan öğretmenler, pandeminin de etkisiyle çok daha esnek çalışmaya başlamış, iletişim bilgilerinin veliyle paylaşılması sonucu gece gündüz erişilebilir olmuştur. Araştırmanın tüm temaları incelendiğinde, öğretmenlerin emeklerinin prekarizasyon sürecinden olumsuz anlamda etkilendiği görülmektedir. Öğretmenler prekarizasyon sürecinde emeklerine yabancılaşmakta, emeklerinin karşılığını alamamaktadırlar. Bu bağlamda, öğretmenlerinin prekare olma sürecine kısmen şahit olan öğrencileri, öğretmenlerinden beklenen verimi alamamaları anormal karşılanmayacaktır. Öğretmenlerin emek bağlamında prekarizasyon sürecine yönelik görüşleri, bu sürecin giderek büyüyen bir sorun olduğunu bir kez daha göstermiştir. Öğretmenlik mesleğinin bu durum göz önünde bulundurularak yeniden anlamlı hale getirilmelidir.
Anahtar kelimeler: Öğretmenlik mesleği, prekarizasyon, emek.
Kaynak gösterimi
Sözer, G. (2023). Öğretmenlik Mesleğinin Prekarizasyonunun Emek Bağlamında Değerlendirilmesi. Bildiri Özet Kitabı içinde. IX. Uluslararası TURKCESS Eğitim ve Sosyal Bilimler Kongresi.

